Zobacz pełną wersję : Beskid Niski - ciekawostki,
kulczyk1
12-05-2020, 21:34
Jeśli nie każdy to przynajmniej wiekszość w jakimś momencie swej przygody z górami zaczyna szukać rzeczy najogólniej biorąc ciekawych (pod każdym wzgledem). Przeglądając swe zdjecia z BN zauważyłem , że przez ostatnie lata trochę się tych ciekawostek uzbierało. Mając nadzieje , że komuś przydadzą się przy planowaniu wędrówek jak również , że inni dodadzą coś od siebie zaczynam ten temat.
Większość tych rzeczy/miejsc można znaleść w przewodnikach , czasopismach , necie czy coraz lepszej mapie Compass-u.
JEZIORKA.
To najbardziej znane pod Maślaną.
47555
Nad Radocyną 3 szt.
475564755747558
Na osuwisku Magurycza 3szt.
4755947560
Pod Kamieniem (Bieszczadem)
47561
kulczyk1
12-05-2020, 21:50
WODOSPADY I KASKADY
Na poczatek te najbardziej znane w Foluszu i Iwli (powinien być jeszcze ten z bazy w Wisłoczku ale nie mogę odnaleźć foto)
4756247563
Wodospady i kaskady na Wołośćcu i dopływach .
475644756547566
Na Kłopotnicy.
4756747568
Na Pachniączce.
4756947570
kulczyk1
12-05-2020, 22:20
DŁUBANE W KAMIENIU
Olchowiec
Kamienie fundacyjne w ogrodzeniu cerkwi.
4757147572
Nad Olchowcem - krzyże na Kurym Wierchu
47573
I po drugiej stronie doliny na Kijaszu.
47574
Studzienka na Dziamerze.
4757547576
Piwane.
47577475784757947580
kulczyk1
13-05-2020, 13:27
Magura Watkowska
47602
Kolejny to napis w swieżym betonie pod grodziskiem w Żmigrodzie.
W tamtym czasie trzeba było trochę odwagi by cos takiego napisać.
47603
KONFEDERACJA BARSKA
Miejsca wiekszości umocnień w górach zostały oznakowane krzyżami z stosownymi tabliczkami więc tylko przykładowo zdjecia szańców nad Grabiem i Czeremchą.
4760447605
Miejsca pochówku konfederatów w Nowym Żmigrodzie
47606
w Rogach
47607
na przełeczy Szklarskiej
47608
Miejscowy
13-05-2020, 15:44
w Rogach
47607
o, moje rowiry rewerowe,
przedwczoraj flagi ładnie furgotały
47609
kulczyk1
13-05-2020, 19:35
POZOSTAŁE RÓŻNOŚCI
Magura Wątkowska
Pozostałości szałasu pasterskiego
47610
Stary słupek graniczny
47611
Tablica upamiętniajaca odnalezienie kilkulatka z Bartnego po 3 dniach poszukiwań.
47612
Liczne jeszcze słupki graniczne "po Niemcu"
4761347614
Zbocza Ruskich Zamków i Grodziska schodzące do Pachniączki skalistą granią.
47615
Nowa cerkiew w Keczkowcach.
47616
Betonowe cysterny nad Iwoniczem (podobno miły to być zbiorniki na wodę , podobna w Mymoniu.
4761747618
don Enrico
14-05-2020, 19:40
WODOSPADY I KASKADY
Na poczatek te najbardziej znane w Foluszu i Iwli (powinien być jeszcze ten z bazy w Wisłoczku ale nie mogę odnaleźć foto)
(...)
Dla mnie to fajny wątek i zarazem zadanie do odszukania Kłopotnicy i Pachniaczki
W uzupełnieniu foto wodospadu w Wisłoczku
.
47619
oraz najwyższego w Beskidzie Niskim (ponad 20 metrów) wodospadu ....?
47620
(zdjęcie z czasów analogowych)
kulczyk1
15-05-2020, 12:06
oraz najwyższego w Beskidzie Niskim (ponad 20 metrów) wodospadu ....?
47620
(zdjęcie z czasów analogowych)
To Rudawka?
Kaskady na Szczawie w Mrukowej.
4762147622
don Enrico
15-05-2020, 18:59
To Rudawka?
(...)
Tak , to Rudawka, jest z nim kłopot, ponoć potrafi znikać :mrgreen:
Miejscowy
16-05-2020, 20:51
Zainspirowany wątkiem i zachęcony opadami, przespacerowałem się do pobliskiego 3wodyspadu, a tu Niagary nima, błota w lesie też nie
47623
kulczyk1
17-05-2020, 18:42
Sławku a woda to tam bywa?
Raz byłem i co najwyżej kamienie były wilgotne.
47624
Miejscowy
17-05-2020, 21:04
Sprawdzę, gdy będą roztopy, czy się pojawi więcej wody. Są za to wilki i, chudy po zimie, borsuk Janusz.
don Enrico
17-05-2020, 21:05
Ponieważ Beskid Niski nie ma jakiś okazałych odkrytych górek to ciekawostką są również wieże widokowe.
Najbardziej znana to chyba Grzywacka nad Kątami.
W ubiegłym roku doszły kolejne dwie na Cergowej koło Dukli
i na Ferdlu koło Wapiennego
.
https://i.imgur.com/ygIhovY.jpg
.
ta ostatnia nie wiedzieć czemu usytuowana jest poniżej szczytu, więc zamiast pełnej panoramy można pooglądać zielone buczyny.
zbyszek1509
18-05-2020, 16:26
Ponieważ Beskid Niski nie ma jakiś okazałych odkrytych górek to ciekawostką są również wieże widokowe.
:-) To dorzucę jeszcze Baranie i 2 widoczki :-)
47625 47626 47627
sir Bazyl
18-05-2020, 17:28
:-) To dorzucę jeszcze Baranie i 2 widoczki :-)
47625 47626 47627
Odbudowali, czy to stare zdjęcia?
zbyszek1509
18-05-2020, 19:54
Odbudowali, czy to stare zdjęcia?
W Bieszczadach, upływ czasu to pojęcie względne :-) . Jednak podczas pobytu w dniu 19.06.2016 r. wyglądała na nową.
- - - Updated - - -
Przynajmniej drabina i piorunochron :-)
47628
Wieży na Baranim już nie ma. Słowacy ścięli ja w ubiegłym roku. Powodem likwidacji był kiepski stan techniczny, chociaż byłem tam rok temu wiosną i wydawało mi się, że nie jest tak źle.
Tak sobie podglądam te wszystkie "fotociekawostki" i już plan się rysuje na następny wyjazd, tylko żeby koronabida trochę odpuściła
don Enrico
18-05-2020, 22:47
Tak sobie podglądam te wszystkie "fotociekawostki" i już plan się rysuje na następny wyjazd, tylko żeby koronabida trochę odpuściła
Hej !
Nie tak szybko, worek z ciekawostkami beskidzkimi dopiero się rozsypuje , poczekaj , może nazbierasz więcej.
Na razie ani słowa nie było o sztandarowych hiciorach , więc dołóżmy z bocznej flanki
.
47631
.
Stoi sobie taki pojazd w krzakach, nie wiedzieć czemu zapomniany.
Przechodzące dzieci wołają : o tu stoi czołg !
Jak można tak wsadzić historię w krzaki ?
Jaki czołg ? .... przecież to nie jest czołg :twisted:
a wydawało by się że w historii Beskidu Niskiego powinien stać na czele !
(...)
47631
.
Stoi sobie taki pojazd w krzakach, nie wiedzieć czemu zapomniany. (...)
ISU 152 z Muzeum w Dukli ? (tak mi wyszło z googlania, niestety tylko...)
don Enrico
19-05-2020, 21:17
ISU 152 z Muzeum w Dukli ? (tak mi wyszło z googlania, niestety tylko...)
Tak dokładnie to ja się nie znam na tych wojennych oznaczeniach, ale faktem jest że to działo samobieżne często bywa mylone z czołgiem
Trudno jednoznacznie stwierdzić czy jest pod opieką Muzeum w Dukli , bo stoi poza płotem , powiedziałbym porzucone w zaroślach ( a może coś się zmieniło)
Zastanawia mnie czy to jest ten sam pojazd który kiedyś stał na zakręcie wjazdowym do Dukli ( na przeciw kościoła Bernardynów) ?
- teraz jest tam pomnik papieski
Ot, kolejne zagadki do rozgryzienia ( dla miłośników zagadek)
kulczyk1
19-05-2020, 21:33
Taka stosunkowo nowa ciekawostka. Chyba jedyne obserwatorium w BN.
47632
Miejscowy
19-05-2020, 22:09
Wieża na Baranim leży jak leżała.
47633
Stoi za to schron, w którym nie wolno nocować. Schron jest otwarty, ale zamknięty, tak jak ognisko. Zamkniętego ogniska jeszcze nie widziałem.
47634
Upadła wieża nie jest pierwszą, która upadła na Baranim:
https://www.facebook.com/archiwumbn/photos/a.2207915299303677/2912016512226882/?type=3&theater
W okolicy są jeszcze trzy wieże (o ile jeszcze stoją) po słowackiej stronie:
47635
Ciekawostka z innej, praktycznej beczki. Wejście do MPN jest płatne (wiadomo), ale płaci się teraz w sposób nowoczeeeesny, znaczy trzeba się zarejestrować na stronie eparki i zapłacić internetowo. Jak zobaczyłem to udogodnienie w środku lasu, no to przy szczątkowym polsko-słowackim zasięgu, nie próbowałem nawet uiszczać. Znaczy próbowałem płacić esemesem po staremu, bo w środku zamkniętego schronu, były dane do płacenia, ale ten sposób już nie działa, tak że znowu nielegal.
Dumny pogromca panter i tygrysów:
https://www.facebook.com/archiwumbn/photos/a.1864963223598888/2250064125088794/?type=3&theater
Jeszcze wracając do upadłych wież; kiedyś kiedyś widziałem zdjęcie wieży na Cergowej, nie pamiętam, czy w necie, czy na papierze. szukałem szukałem, ale nie mogę teraz znaleźć. Ona chyba była podobna do tej baraniej.
Zastanawia mnie czy to jest ten sam pojazd który kiedyś stał na zakręcie wjazdowym do Dukli ( na przeciw kościoła Bernardynów) ?
- teraz jest tam pomnik papieski
Tak, to jest ten sam pojazd i tak, nadal stoi w krzakach. Na jego miejscu jest rzeźba, która obraża moje uczucia religijne.
A pamiętam jak w szkole na przerwach chodziło się na działo jeść drugie śniadanie. Teraz ani działa ani szkoły nie ma...
Miejscowy
19-05-2020, 22:41
Taka stosunkowo nowa ciekawostka. Chyba jedyne obserwatorium w BN.
47632
Jaki beskid taki Pop Iwan :)
Gdzie to takie?
kulczyk1
20-05-2020, 09:32
Jaki beskid taki Pop Iwan :)
Gdzie to takie?
Jakieś 2 km. na północ od m. Roztoky. Przy niebieskim szlaku.
Miejscowy
20-05-2020, 15:06
Nie byłem tam. Nocleg w obiekcie z obserwatorium mógłby być super. Będę jutro gdzieś w dół mapy od Gorlic, ale granicy chyba nie mogę, bez słowackiej kwarantanny, przekroczyć.
A propos granicy; wszystkie bieszczadzkie przejścia zostały w Polsce zamknięte, ale jedno zbiegło i się ukrywa w Kolonii. Nie wydajcie go!
47636
don Enrico
25-05-2020, 21:46
Dla mnie ciekawostką jest pomnik ku czci żołnierzy poległych w czasie I wojny światowej
.... wiem , że w Beskidzie Niskim jest sporo cmentarzy z owych czasów, ale co innego jest cmentarz a co innego pomnik.
O pomnikach nie mam informacji.
...
Otóż wtrącę dygresję , podróżując po węgierskiej krainie często można się natknąć , nawet w małych miejscowościach na pomniki upamiętniające walczących w czasie Wielkiej Wojny
Przecież wśród żołnierzy CK byli też poborowi z Galicji,
ale ja znam tylko dwa przypadki upamiętnienia
Jeden w Urzejowicach ( poniżej Przeworska)
a drugi pokazany na zdjęciu ...
to chyba Wrocanka (tylko teraz taki dylemat mi przyszedł - czy to jest Beskid Niski (geograficznie)?
https://i.imgur.com/8mcIoUk.jpg
kulczyk1
25-05-2020, 22:18
To na pewno BN i bez wątpienia pomnik.
4766247663
Miejscowy
27-05-2020, 18:32
Ten pomnik we Wrocance łatwo przegapić, bo znajduje się w samym centrum miejscowości.
Podoba mi się takie upamiętnienie:
47662
byłoby by adekwatne do tu:
47665
47664
dolina śmierci:
47666
Na wzgórzu 534 byłem kilka dni temu, gdy byłem poprzednio to jeszcze stara tablica była na pomniku.
Ciekawostka lokalna; miejscowi mówią 'wzgórze 534" a nie wzgórze Franków, Cergowska a nie Cergowa a kiedyś zdażało się, że na Dukle mówiono Dukle, a nie Dukla - to "Dukle" to pozostałości z nomenklatury żydowskiej.
zbyszek1509
28-05-2020, 13:09
... to chyba Wrocanka (tylko teraz taki dylemat mi przyszedł - czy to jest Beskid Niski (geograficznie)?
Kiedyś w TVP 1, usłyszałem od prowadzącego program, że Komańcza znajduje się w Beskidzie Niskim. :-) ?
krzychuprorok
28-05-2020, 15:56
Wrocanka - nie, Komańcza - tak.
Piotr Niedziela
28-05-2020, 16:04
Komańcza leży w Beskidzie Niskim o czym dobrze wiesz, więc Twoje zapytanie to podpucha?
don Enrico
28-05-2020, 22:07
Dzisiaj jadąc rowerkiem złapał mnie deszczyk majowy (więc czapki z głowy) i tak pomyślałem że warto by było się wybrać na jakąś przejażdżkę w Beskid Niski
Przypomniałem sobie , że nie tak dawno otwarto z przytupem oficjalną ścieżkę rowerową polsko-słowacką ( o której na naszym forum już kiedyś wspomniano)
OK, ale co dalej ?
Zasiadając do kompa zacząłem zadawać kolejne pytania wujkowi, gdzie ona dokładnie jest ? i na czym polega ?
Okazuje się że można już po niej jeździć , trasę przebiegu trzeba sobie pobrać tu (http://gutkowa-koliba.pl/app/files/2018/06/Folder-tras-rowerowych-strona-2.pdf) bo nie wiem czy mapy papierowe już je mają,
mniejsza z tym, ważne że tam powstało 7 wiat do schronienia rowerzystów w czasie niepogody, np jak dziś
Zaglądnąłem do szuflady ze zdjęciami i wyciągnąłem obraz jednej z tych wiat
.
47668
.
Ta jest postawiona w paśmie Bukowicy i chroni tylko przed lekkim deszczem padającym pionowo z góry .
Pomyślałem że pewnie nie było kasy na coś sensownego, ale, ale ....
Idąc dalej tropem poszukiwacza dowiedziałem się że na tworzenie tej trasy wydano w przeliczeniu ponad 600 000 zł
( w myślach przeliczam że najdroższe są wiaty - pewnie ze 30 000 zeta za sztukę ?)
Za tą kasę oznakowano również 200 km dróg ,
oraz
Podczas prac na czterech odcinkach ścieżek leśnych wyrównano nawierzchnie.
Nie udało mi się dotrzeć do szczegółowej specyfikacji bo interesuje mnie : ile kosztowała budowa takiej jednej wiaty ?
Jak widać na załączonym obrazku wiata wizerunkowo jest ok , ale w praktyce nie spełnia oczekiwań .
..........
wiem, wiem , zaraz usłyszę komentarze, po co Ci te wiaty ? przecież tyle lat jeździłeś i i dałeś rady bez wiat ?
Kurcze, ale ja na osiągnąwszy dojrzały wiek chciałbym czasem przysiąść na półdupku na takiej wiacie która przez chwilę ochroni mnie przed deszczem i wiatrem
a potem ruszam dalej ....;)
p.s. całość tras to ponad 200 km mających łączyć regiony polsko-słowackie w Beskidzie Niskim.
Nikt nie zadbał aby umieścić informacje noclegowo-gastronomiczne (przecież na wiatach nie wolno nocować !)
zbyszek1509
28-05-2020, 23:15
Komańcza leży w Beskidzie Niskim o czym dobrze wiesz, więc Twoje zapytanie to podpucha?
Ano właśnie, gdybym dobrze wiedział, to bym się nie mądrzył i siedział cicho :-( . A tak to poszły "konie po betonie" i wypada tylko przeprosić prezentera telewizyjnego i wszystkich mądrzejszych w zakresie znajomości granic BN. Jakoś tak mi się ubzdurało, że BN od wschodu zaczyna się na wysokości Radoszyc. A wystarczyło zerknąć na stronę https://mapa-turystyczna.pl/beskid-niski#49.38548/21.68701/10 i wszystko by było jasne :-( .
don Enrico
29-05-2020, 20:35
(...). A wystarczyło zerknąć na stronę https://mapa-turystyczna.pl/beskid-niski#49.38548/21.68701/10 i wszystko by było jasne :-( .
Dzięki Zbyszku za podpowiedź, gdyby ja ją znał to nie walnął bym się kilkanaście kilometrów z tą Wrocanką
.... a swoją drogą tak jak Ty z Radoszycami to ja zawsze byłem święcie przekonany że Rymanów i Iwonicz to Beskid Niski jak najbardziej , a tu masz :mrgreen:
dlatego jak KrzychuProrok napisał
Wrocanka - nie, Komańcza - tak.
uznałem to za pewnik, przecież Krzychu zna się najlepiej na Niskim
kulczyk1
29-05-2020, 23:01
Nieoczekiwanie w watku wynikła kwestia regionalizacji BN.
Przytoczę historię z nieodległego p.przemyskiego. Pewien mój znajomy (kolekcjoner koron i koronek ) nie bedąc pewien czy Kopystanka czy Suchy Obycz dołożył na wszelki wypadek Na Wysokim (taka górka nad Dobrą nota bene niższa niż Obycz ) W tym roku doczytałem , że zmieniono klasyfikację i najwyższa na P.przemyskim jest Roztoka (nad Liskowatym):mrgreen:
Z tą mapą Zbyszka znam takich co by dyskutowali a czy na pewno Łupków , a Magura Stebnicka itd....
"Zdobywajmy" szczyty , przełęcze , przekraczajmy rzeki i jary - róbmy to z przyjemnością a klasyfikacje , regionalizacje zostawmy tym , których to bawi i zajmuje ( absolutnie nic im nie ujmując w ich pasji).
don Enrico
30-05-2020, 19:38
Nieoczekiwanie w watku wynikła kwestia regionalizacji BN.
(...)
"Zdobywajmy" szczyty , przełęcze , przekraczajmy rzeki i jary - róbmy to z przyjemnością a klasyfikacje , regionalizacje zostawmy tym , których to bawi i zajmuje ( absolutnie nic im nie ujmując w ich pasji).
Kamień z serca, dzięki
bo już rozterki mną targały ; wkleić ciekawostkę czy nie ?
Jak dla mnie to jak najbardziej mieści się w Beskidzie Niskim
Taką ciekawostką rzadko spotykaną jest ogień na wodzie , co pokazuje poniższe zdjęcie
.
https://i.imgur.com/L6uqz8g.jpg
.
Taką ocembrowaną studzienkę z wodą która się pali możemy zobaczyć na terenie ośrodka wypoczynkowego w Rudawce Rymanowskiej (czyli poza mapą BN)
Ponoć jest jeszcze jedno takie miejsce w Iwoniczu Zdroju , ale gdzie dokładnie ?
to nie wiem
Ale skąd się wziął ogień na wodzie ?
Miejscowy
31-05-2020, 14:08
W Iwoniczu Zdroju Bełkotka kiedyś się paliła, ale teraz ma za mało gazu ziemnego, czy może gazu wodnego?..
Wersji granic pasm i innych mezo-zon jest wiele i każdy sobie może wybrać taką jak mu pasuje.
Mi pasują takie granice, że:
- w Komańczy jest granica na linii torów, więc jak mijam budynek dawnego baru "Wanda" i przejeżdżam przez tory, to wjeżdżam w Bieszczady.
- Iwonicz Zdrój i Rymanów Zdrój są w BN.
- z mapy by wynikało, że Dukla jest w większości poza Beskidem Dukielskim, jak i Gorlice są w większości poza Beskidem Gorlickim. Dla mnie obie miejscowości są bardzo beskido-niskie.
- Grybów według mapy jest w BN, no ok, ma poważny argument w postaci fajnego browaru, ale Nowy Sącz nie ma dla mnie argumentu, bym włączył jego część do mojego BN.
No ale co z przyległymi, czy przynależnymi, do BN Pogórzami Karpackimi? Jak np. potraktować taką łemkowską Oparówkę, której bliżej do granic Rzeszowa, niż do granic BN? Nie wiem. Na pewno jest bardziej beskido-niska niż Nowy Sącz, czy Grybów. Wiem za to na pewno, że ortodoksyjne podejście do kwestii granic nie dla mnie i traktuję te graniczne dysputy li tylko jako "ODP: Beskid Niski - ciekawostki,"
don Enrico
02-06-2020, 20:27
Maj w zieleni kusił na spotkania KIMB-owe w Bieszczady
... ale jesteśmy na forum bieszczadzkim , więc wypada chwalić przede wszystkim zielone połoniny ? ;)
Jak dla mnie BN jest bezkonkurencyjny, jeśli chodzi o radość kwitnących łąk
Miesiąc maj rozpędza się w Beskidzie Niskim zielenią, całym morzem bujnej zieleni, aż po horyzont
.
https://i.imgur.com/MzwQBAq.jpg
...
https://i.imgur.com/4C7Er0C.jpg
...
te dwa majowe przykłady łąk beskidzkich zachęcają do wędrówki, trawy jeszcze nie wysokie , co po mokrym daje się w znaki
Pokazane obrazki pochodzą z okolic Radocyny i Rzepedzi , ale takich łąk, gdzie szlaki biegną , albo nie, jest tu wiele więcej, ot po prostu można wyjść swobodnie w górki (póki nie powstaną zasieki ogrodzeń - privat teren ) niestety powstaje tego coraz więcej
...
... a teraz po zielonym majowym wstępie, te łąki w czerwcu rozbłysną kolorami kwitnących kwiatów
Jeśli ktoś akurat nie biegnie po szlaku , tylko ma czas przystanąć , ....gdy zaśpiewa ptak ...
nad kwitnącymi łąkami Niskiego niech zrobi parę zdjęć i podzieli się nimi
czekamy
kulczyk1
02-06-2020, 22:07
Poczatek tegorocznego maja - jeszcze średniozielono.
4767147672
don Enrico
07-06-2020, 20:50
Kwitną, kwitną Beskidy kusząc wiosennymi kolorami
w wyższych partiach można spotkać pełno czosnku niedźwiedziego ww rozkwicie
..
https://i.imgur.com/L7samaP.jpg
...
ale naprawdę efektownie wyglądają łany kwitnącej miesięcznicy (miesiącznicy) , przepyszny widok przywieziony z dzisiejszej wędrówki
....
https://i.imgur.com/uuN1Zmd.jpg
...
https://i.imgur.com/nIGwOqr.jpg
kulczyk1
07-06-2020, 21:42
Mimo upływu lat mozna jeszcze znaleźć na rumowisku Magurycza ślady działalności kamieniarzy.
4767447675
kulczyk1
08-07-2020, 21:55
Ryty na kamieniach w ogrodzeniu cmentarza 69
477234772447725
Koliby pasterskie na Maguryczu (przy okazji podziekowania koledze Dlugiemu w ich lokalizacji)
4772647727
To już wszystkie mi znane napisy i glify po naszej stronie BN.
Ha, czyli się udało :-)
Gratki!
kulczyk1
09-07-2020, 22:08
Ha, czyli się udało :-)
Gratki!
Powinieneś dopisać - wreszcie.:mrgreen:
Ktoś ułatwił poszukiwania (chociaż zorientowalismy sie dopiero po fakcie) i wytyczył nową ścieżkę od drogi do Bartnego do końca południowego kamieniołomu , pod koniec pokrywa sie z tą starą scieżką znakowaną niebieskim kwiatkiem.
Niedaleko Olchowca dziwny kamień z tryzubem z datą 1946 i napisem UPA (cyrylicą).
A po drugiej stronie Olchowca, na stoku Kury wierchu inny kamień:
kulczyk1
07-12-2020, 23:47
Zdjęcia dwóch powyższych już są umieszczone w tym wątku.
Pytanie dla Dlugiego - masz foto trzeciego kamienia z okolicy z tym napisem zakochanych.
Podobno przewrócono go i zaorano.
Też słyszałem, że jest już nie do odnalezienia.
Podczas ostatniej wycieczki nie szukałem go nawet, nie było czasu...
Powered by vBulletin® Version 4.2.1 Copyright © 2026 vBulletin Solutions, Inc. All rights reserved.