Wersja do druku
Gdy mieszkałem na Podlasiu to wychodziłem na podwórko, a pańszczyznę odrabiałem we Dworze. Mieszkając w Piasecznie wychodzę na dwór. Moja kuzynka mieszkająca na warszawskiej Starówce wychodzi na podwórze kamienicy. Jak jestem na Podkarpaciu albo w Małopolskim wychodzę na pole. A mój kolega mieszkający w katowickim familoku wychodzi na plac. Jestem ciekaw jak się mówi o wyjściu z domu na powietrze w innych regionach kraju. Często w Bieszczadach ktoś pytał o szwarc. Co to jest ten szwarc?
Z tym wychodzeniem "na plac" ciekawa sprawa, pierwsze słyszę. A co do szwarcu - szwarc to była pasta do butów, ale nie byle jaka, tylko robiona, jej składnikiem była m.in. sadza.Cytat:
Zamieszczone przez DUCHPRZESZŁOŚCI
pozdrawiam
murajka to mrówka
pozdrawiam
W Wielkopolsce mówi się : " na dwór ". A co do słów gwary bieszczadzkiej - co to takiego kojot bieszczadzki?Cytat:
Zamieszczone przez DUCHPRZESZŁOŚCI
Przy okazji wydania mapy nazewniczej i wprowadzenia, (przywrócenia?) nowych-starych nazw natknąłem się na nazwę Szczołb lub Szczoub.
U W. Krukara to szczyt w rejonie Krywego (dawniej Ryli). Na starszych mapach Krywego nazwa ta występuje w miejscu, gdzie są łąki pod szczytem, na zboczach, nie w dolinie, w kilku miejscach, na pewno nie na szczycie. Może ktoś wie, co ta nazwa oznacza?
Długi
Nazwa pochodzi, z tego co mi wiadomo z jęz. rus., ukr. oznacza 'szczyt', 'czub'Cytat:
Zamieszczone przez długi
pozdrawiam
A wiecie co to "sutki"?Na pewno tak,ale nie chodzi o anatomię.Babcia mówiła "gęsi siedzą w sutkach"-czyli GDZIE?
W moich rodzinnych stronach mówiło się "wlazł w suty i siedzi" czyli poszedł do chlewiku i nie wychodzi. Czy to będzie podobnie? Coś w rodzaju chlewika, komórki?
Tak,dokładnie!To taka dłuuuuugaśna przybudowana do stajni komórka bez okienka.W sam raz dla gęsi lub kaczek(bo już kury muszą mieć grzędy).
Pozdrawiam.WUKA
A co to są podpinki? Acha i mam jeszcze jedną zagadkę co to jest boroło?
Jest jeszcze inna nazwa przybudówki stajennej. Kto wie? Podstawową jego częścią jest klepisko, służyło też do przechowywania uprzęży ewentualnie wozu (zamiast wozowni). Takie co ja pamiętam miały jeszcze jakiś niewielki chlewik (jak było miejsce) lub stała tam sieczkarnia, wisiały cepy, itp.Cytat:
Zamieszczone przez WUKA
Lucyna -> Boroło to coś a'la skała, jest tego troche w Bieszczadach.
BTW: pamięta ktoś do czego służy "babka" (nie mylić z rośliną)?
Od długiego czasu szukam tejże "babki"i nie mogę jej nigdzie kupić.To dziwne,bo kosy,kosiska,kliny są w sprzedaży,więc jak wyklepać te kosy bez babki?Są też osełki a babki ...ani dudu!
Tak, raczej kupić już nie idzie,ale za to można kupić kosiarkę :) Podejrzewam, że nie sprzedają już też takich oryginalnych metalowych kubków na osełkę z uchwytem do zawieszenia przy pasku. Myślę jednak, że w B. babek jeszcze bez liku, w domu też mam jedną pamiątkową.Cytat:
Zamieszczone przez WUKA
Nie!No jak to,kosiarkę?Swoją łąkę powinno się kosić swoją kosą(i to "najlepiej z rana,z rana,z rosą tnij trawę kosą,kosą,kosą")A potem to klepanie kosy na babce i odgłos tego klepania w przedwieczerzu niosący się echem po górach(a dochodzący z poszczególnych podwórek).A może ktoś ma jeszcze jedną babkę dla mnie?
Tak się składa że uwielbiam kosić kosą i niedawno chcąc ją wyklepać poszedłem do GS-u(dawnego),nabyłem babkę bez problemu.A jak słyszę uruchamianą kosiarkę,nawet elektryczną,mam nieodpartą chęć wypróbowania kosy na uruchamiającym ją delikwencie :twisted:
Cy wiecie że są dwa rodzaje babek? Jedna jest trójkątna i klepie się na niej kosę udeżając tępą krawędzią młotka. Druga natomiast jest kwadratowa i młotek trzeba ustawić odwrotnie. Mój ociec używał tej pierwszej a jego brat tej drugiej. Ale było śmiechu dla nas dzieci ja się sprzeczali kto lepiej klepie. Piotrze znam łemkowską nazwę przybudówki stajennej to płewnik czy o to chodzilo?
Tego nie pamiętam, kojarze babki trójkątne zakończone "szpicem" aby można było ją łatwo wbić w pieniek. Podobnie jak Browar lubię kosić, okosiłem się po uszy, ale wspominam z sentymentem i myślę że nie zapomniałem jeszcze sprawnie się nią posługiwać. Kose nauczyłem się klepać od dziadka, klepaliśmy i szerszą i węższą stroną młotka - tą drugą łatwiej trafiać w samą końcówkę i w przypadku gdy kosa jest już mocno zużyta, czyli bardzo wąska. Ale może masz racje, że zależy to też od babki.Cytat:
Zamieszczone przez DUCHPRZESZŁOŚCI
Też, ale chodzi mi o coś innego, bardzo popularna nazwa. Da się skojarzyć ze sportem. Może być też częścią stodoły, niekoniecznie tylko stajni.Cytat:
Zamieszczone przez DUCHPRZESZŁOŚCI
U nas mówiło się boisko.
Jasne-boisko!Ale gdzie ten sklep "GSu"dawnego,Browar?Babka jest nam niezbędnie potrzebna!
Pozdrawiam!
Ja pamiętam czasy,gdy PGRy zatrudniały sezonowych kosiarzy(a było co kosić).Oj,działo się,działo!
-> Wuka
W Wiśniowej koło Dobczyc.Zresztą widziałem niedawno babkę w jakimś markecie,chyba w Castoramie.
WUKA, Ty lepiej nie wspominaj PGR, bo chyba niemile widziane na tym forummm ;)) . Browar - można zatem rzec, że Francuzi szanują nasze obyczaje rolnicze, kośbę z oprzyrządowaniem stosownym etc :):):)
Gierwant - uslyszalem w kontekście : "Ach R.... tak tak znam , kiedyś to byl gierwant" . Wspominala Go tak osoba 70-cio paro letnia . Zrozumialem to określenie jako :chwacko- , junacko- szarmanckie (tak mi się wydaje) .
Ciekaw jestem czy ktoś też zna to określenie (jeśli tak to w jakim znaczeniu). Osobiście niektóre przeczytane tutaj "gwarowe"..... znam od ..... zawsze (jak choćby wspomniane wcześniej "nasermater") poslugiwalem się nimi niemal na codzień . Dlatego myślę , że nie wszystkie są (czysto)"bieszczadzkie" .
Jeszcze dodam do...."wychodzę na dwór" , "wychodzę na pole " ....znam "ide do miasta" w rozumieniu do centrum ,do rynku .
Pozdrawiam PF
ps mialem dwie lub trzy babki (musialbym sprawdzic czy jeszcze sa) jak i blaszany "kubek" na oselke
O to mi chodziło.Cytat:
Zamieszczone przez lucyna
A "kalić się"? Aleś się ukalił, lub rzadziej: skalił.
pobrudzić się?Cytat:
Zamieszczone przez Piotr
Zgadza się.Cytat:
Zamieszczone przez chris
WUKA - babkę można bez problemu kupić w nasiennym koło dworca PKS-u w Lesku, - pierwszy baraczek od drogi, ten z barem "Magda". W lipcu widziaem też w Cisnej w PAWEDE na piętrze.
Od biedy wyklepiesz też na obuchu od siekiery...
>Lech Rybienik-dzięki za "bliższy adres"babki(Lesko),w Cisnej było właśnie wszystko inne oprócz nich.
>Chris-nie wiem czemu mam się narażać wspomnianymi PGRami?Nie ja je tworzyłam i nie byłam żadnego mieszkańcem ani pracownikiem(a w żadnym wypadku miłośnikiem!).Niestety,w pewnym okresie,przez swoje istnienie sprowadziły w Bieszczady przeróżny "element ludzki",wprowadzając też przy okazji wiele nowych słów gwarowych z różnych stron kraju.Dla mnie,jako dziecka,było to niesamowite zjawisko bo mała wioseczka z przesiedleńcami z jednej kresowej miejscowości,zaroiła się nagle "różnorodnością".To także kawał historii niektórych bieszczadzkich wsi.Niektórzy,sezonowi kosiarze,wracali potem do swoich odległych stron,inni zostawali,zakładali rodziny i trwają do dziś.
Nie rozumiem,dlaczego ten fakt może komuś przeszkadzać,drażnić lub się nie podobać.Znowu mamy wspominać tylko to co "jedynie słuszne"?
Wuka co to byli za sezonowi kosiarze. Nigdy nie spotkałam się z takim określeniem. Dla mnie takim oknem w inną rzeczywistość są np. wspomnienia i pamiętniki. Jako Twoja czytelniczka mogę powiedzieć tylko dziękuję i dlaczego tak mało jest wspomnień na stronie? Pozostał niedosyt.
>Lucyna
No,jak widzisz,staram się te moje wspomnienia ocalić a niektórymi(fragmentami ze spisywanych wspomnień)dzielić się z innymi na mojej stronie.Jako dziecko mieszkałam przez kilka lat w Bieszczadach i bardzo dużo pamiętam.O kosiarzach sezonowych opowiem Ci jak się spotkamy,o innych sprawach tez!Nie wszystkich to interesuje!
witam wszystkich
super pomysł z tym wątkiem
a czy wiecie co znaczy "bodajby ci pek było" (nie wiem czy pisownia właściwa)
Nie wiem co to znaczy, ale może ten wyraz środkowy łącznie ;-) się pisze?Cytat:
Zamieszczone przez Małgocha
To już można się wtedy domyślać .....:smile: ---"zawdy cosik muse chlapnoć"
Nie jestem pewna ale stawiam aby w ciebie piorun strzelił. Moja nieżyjąca sąsiadka tak mówiła gdy była na kogoś zła.
Zapraszam do odgadnięcia mojej zagadki. Co to są podpinki? Dla ułatwienia tę zagadkę mogłabym dać w innym wątku o bieszczadzkiej florze.
Według mojej "regionalnej wiedzy" to są opieńki , ogólnie zwane i nie koniecznie miodowe.Cytat:
Zamieszczone przez lucyna
a co to znaczy "zawdy muse cosik chlapnoć"
ps.nie kojarzyć z nalewkami.
Opienki. A co ja mam powiedzieć o sobie? Ciągle mi się zdarza coś chlapnąć.
Lucyna jak już , to "chlapnoć" przez "o" tak jak się mówi , a chlap se ;-) , co się przejmujesz.Cytat:
Zamieszczone przez lucyna
wracając do tematu kos, babek i osełek to u mnie na metalowy kubek na osełkę mówi się "koszołka"
z kolei przybudówka do stajni u nas to boisko lub "przyczołek"
ps u mnie tzn. okolice Rymanowa
Wal śmiało,jak kogoś nie będzie interesowało to pominie.Ja niektórych wątków nie czytam ale to nie znaczy że ma ich nie być.A skoro o gwarze to może być i o sezonowych kosiarzach.Cytat:
Zamieszczone przez WUKA
Ok,Browar!Tak jak teraz,w poszukiwaniu pracy poza granicami,tak wtedy zjeżdżali młodzi i silni kosiarze na sezon.Zarabiali ciężką pracą,ale też ciężkie pieniądze.Niestety,wielu tych pieniędzy nie dowiozło do czekających rodzin,bo to były "wesołe kompanie"a wino było tanie.Kupowali je często ładując ...do worków,żeby zbyt często nie wracać do sklepu.Niektórzy znaleźli,swoje powody do osidlenia się na stałe.
Pozdrawiam.WUKA
Z tego co pamiętam, a wyczytałam to chyba w gazecie "Wiadomości Leskie", które wychodziły w Lesku, że to powiedzenie "bodajby ci pek było" wyszło właśnie z Leska. Jeden z mieszkających tam Żydów nazywał się Pek, niedobry był jak najgorsza zaraza. Zalazł niejednemu za skórę i stąd właśnie wzięło się to powiedzenie. A oznacza tyle co: "a żeby cię kaczka kopła".Cytat:
Zamieszczone przez Małgocha
Dzięki AGAPE bo nie miałam pojęcia skąd to powiedzenie się wywodzi , nie wiedział tego też na pewno mój dziadzio, który często używał tego zwrotu, takie delikatne przekleństwo :)