Kwiatki-czyli botanizowanie w Beskidach Wschodnich

Witam i dziękuję :)
Lulecznicę (skopolię - bo taką też nazwę nosi ona formalnie w jęz. ukraińskim) już zidentyfikowałam jakiś czas temu. Co do działania na lędźwia... z tego, co poczytałam - prędzej się tym wyleczy Parkinsona albo załatwi na cacy zakończenia nerwowe któregoś tam obwodu, niż pomoże potencjalnemu (sic) osobnikowi płci męskiej... No ale niech będzie. Wg mnie oni to mylą z tym, co zwą "matrygan" (temu rzeczywiście przypisuje się działania "wspomagające").
Co do żywokostu - rzekłam zdziwiona "o!". Dzięki :)
Pozdrawiam ciepło!
katja

Scopolia to łacińska nazwa lulecznicy nadana na część włoskiego botanika Giovanni Antonio Scopoli żyjącego w XVIII wieku. Podumam i pogrzebię za tym matryganem.

Pora na jakieś krzaki. U nas rzadkość i w Czerwonej Księdze, a za naszą wschodnią granicą i dalej poprzez całe Karpaty Wschodnie i Południowe bardzo pospolity krzew - tawuła średnia Spirea media. Prezentowane na zdjęciu sfotografowałem parę lat temu pomiędzy Kukulem, a Czarnohorą. Jednak największe ilości tawuły średniej można zobaczyć na Rumunii, gdzie zwłaszcza wzdłuż dróg, rośnie bardzo pospolicie.

Dżdże jesienne nastały, więc czas na botanizowanie wschodniobeskidzkie. Grzebiąc po zdjęciach dziś za smotrawą okazałą i omanem wielkim natrafiłem na różeńca górskiego Rhodiola rosea z rodziny gruboszowatych. Wędrując po Beskidach Wschodnich najłatwiej go spotkać w Czarnohorze, w Gorganach i na Świdowcu. Rośnie również w polskich Bieszczadach. Na Ukrainie można go spotkac jeszcze w Górach Czywczyńskich i Marmaroskich. Na Rumunii widziałem go w Górach Rodniańskich. W Polsce poza Bieszczadami rośnie w Tatrach i na Babiej Górze oraz w Karkonoszach. Na świecie rozmieszczony jest w obszarach arktycznych Ameryki Północnej i Eurazji oraz w górach półkuli północnej w Eurpie między innymi w Alpach, Pirenejach, Karpatach, Górach Półwyspu Bałkańskiego, Apeninach i na Uralu.

Rośnie najczęściej na wilgotnych skałach i na piargach. Często w kotłach polodowcowych. Można go również spotkać nad potokami i z ziołoroślach.

Nazwa pochodzi od różanego zapachu kłącza rośliny i dlatego często, zwłaszcza w Czarnohorze jest niszczony i zabierany jako pamiątka z gór, o czym było już w tym wątku.

1-4. Rhodiola rosea z Czarnohory - lipiec 2004,
5. Kłącze wraz z młodymi pędami z Gór Rodniańskich - maj 2009.

Jesienne słoty nastały, a po szczycikach bielały dziś lasy, więc na rozgrzanie coś z lata przygotowałem. Karpaty Wschodnie, zwłaszcza te ukraińskie, to raj dla miłośników storczyków. Jednym z ciekawszych łąkowych przedstawicieli tej grupy roślin jest Trausteinera globosa storczyca kulista. Rośnie najczęście na reglowych łąkach, carynkach i niżej położonych połoninach. W Bieszczadach ze względu na zanik tradycyjnej gospodarki kośno-pasterskiej wiele stanowisk zarosło i przestało istnieć. W Beskidach Wschodnich na Ukrainie jest jeszcze bardzo pospolita, a jest na prawdę bardzo piękną rośliną.

Początkowo stożkowato-kuliste kwiatostany z czasem stają się owalne. Jako ciekawostkę można podać to, że naśladuje ona wyglądem rośliny nektarodajne zwabiając owady zapylające nie oferując im nic w zamian.

W lipcu 2003 i 2004 sporą liczbę dorodnych okazów obserwowałem w okolicach Werchowyny. Jeden okazał się prawdziwym gigantem, bo był wielkości pięści.

W Polsce poza Bieszczadami storczycę można spotkać również w innych pasmach Karpat.

Pora na małe przedświąteczne botanizowanie. Zarośla kosej olchy to jeden z elementów szaty roślinnej Karpat Wschodnich (również Południowych), który różnicuje je od Karpat Zachodnich. W subalpejskich partiach Beskidów Wschodnich występuje wschodniokarpacki zespół roślinny Pulmonario filarszkyanae-Alnetum viridis, którego gatunkiem charakterystycznym jest miodunka węgierska Pulmonaria filarszkyana. W niektórych ujęciach taksonomicznych uznawana jest za podgatunek miodunki czerwonej Pulmonaria rubra. W polskich pracach botanicznych uważa się ją jednak za oddzielny gatunek - endemit wschodniokarpacki - występujacy w Czarnohorze, Czywczynach, na Świdowcu, w Górach Czywczyńskich, Marmaroskich i Rodniańskich oraz w Obczynach Bukowińskich. Miodunka czerwona jest endemitem bałkańsko-karpackim. O obydwu gatunkach można poczytać w tym rumuńskim artykule: http://www.chimie.uvt.ro/awut_sc/awu...opescu.doc.pdf

Miodunkę wegierską parokrotnie spotkałem w Czarnohorze i na Świdowcu. Poza zaroślami olchy kosej rośnie również w traworoślach na połoninach oraz w zaroślach kosodrzewiny.

Fot 1 i 2. Miodunka węgierska Pulmonaria filarszkyana - Czarnohora VII 2004
Fot 3 i 4. Miodunka czerwona Pulmonaria rubra - Góry Ceahlău V 2009

W 2004 roku w pierwszych dniach lipca zdarzyło mi się przebywać na Huculszczyźnie w okolicach Żabiego. Już rok wcześniej razem z Ewą z grubsza rozpoznaliśmy teren pod kątem florystycznym. W poszukiwaniu pełników, mieczyków i miecznicy ruszyliśmy w stronę łąk, pastwisk i licznych okolicznych przysiółków. Na jednej z wielu bardzo bogatych florystycznie łąk trafiłem na dziwne storczyki o zielonkawo-purpurowych kwiatach. Rosły zaraz przy polnej drodze. Po powrocie do domu oznaczyłem je jako Orchis coriophora storczyk cuchnący. W Polsce według różnych publikacji uchodzi za gatunek skrajnie zagrożony lub wymarły. Kiedyś był gatunkiem, który zasięgiem obejmował sporą część kraju. W chwili obecnej rośnie tylko na pojedyńczych stanowiskach i jest skrajnie zagrożony. W polskich Karpatach uznawany jest za gatunek wymarły.

a dlaczego cuchnący? śmierdział rzeczywiście?

Cytat:

---

Zamieszczone przez asia999

a dlaczego cuchnący? śmierdział rzeczywiście?

---

ze względu na nietypową woń kwiatów ;)

A wiesz, Marcinie, jam w Czarnohorze trafiła na takie właśnie (chyba takie, czytaj dalej) dziwne storczyki. Zdjęcia niestety nie mam.
Ale ja miałam wrażenie, że pachną... bo ja wiem? trochę jak rabarbar... goździkowo-rabarbarowo-korzennie :roll:
W każdym razie nie powiedziałabym, że to był smród.
A kwiatki to-to miało w zgaszonym i lekko "wyblakłym" kolorze między miedzią a ciemnym różem... i rosło na lekko podmokłej łące, na ok. 950 m npm, gdzie połonina powoli zbliżała się do granicy lasku.
Taka zagadka, opisowa ;)
pozdrówka -
katia