Czy znacie bieszczadzką gwarę?

Witam!
Wędrujecie po Bieszczadzkich górach, spotykacie ludzi tu mieszkających. Czy kiedykolwiek zastanawialiście się słysząc jakieś słowo,(używane przez miejscowych, którego nie znacie), co ono oznacza? W "bieszczadzkim słowniku" jest takich słów wiele, niektóre śmieszne, czasem bardzo podobne do tych, które funkcjonują w literackim języku polskim.
Na zachętę podam jedno z tych słów. Czy ktoś z was wie co ono oznacza?
Zapraszam do zabawy:)))
Pierwsze słowo brzmi - 'tałabać'
pozdrawiam wszystkich forumowiczów:))

Bardzo wiele słów przywędrowało wraz z przesiedleńcami z Kresów.Znam ich mnóstwo i skrzętnie zapisuję w pamięci.Nie jestem jednak pewna co do "tałabać"-myślę,że ma to związek z trudną podróżą(coś w rodzaju "telepać się godzinami pekaesem).Pozdrawiam!WUKA

Czy to nie lwowskie tałabanie czyli gadanie głupot?:) (raczej chyba tałapać=gadać od rzeczy czy jakoś tak)

Cytat:

---

Zamieszczone przez agape

Pierwsze słowo brzmi - 'tałabać'

---

Nie wiem jak to się prawidłowo odmienia, często gdy jako dziecko bawiłem się na sianie słyszałem: np. "aleś stałabał to siano", itp. Nie stałabanił - bo to już inne słowo, tylko właśnie od stałabał czyli wytłamsił, wydeptał - coś w tym stylu. Przypomne sobie troch słówek to też zapodam :)

Tałabać=deptać, tałabie się siano, kartofle. Moja mama jest dwujęzyczna, ja tylko rozumiem poszczególne zwroty.
Spas japka strias, wzioł michy poszoł na orichy.

Bałakanie to gadanie,tałabanie co innego!

A musze się podzielić radością przeogromną-kupiłam na bazarku książkę Jerzego Michotka i to jeszcze z autografem.Tam dopiero są perełeczki lwowskie,ta joj!

Tak. "Tałabać" znaczy gnieść, wygnieść, a także zdeptać, deptać, pochodzi z języka ukraińskiego.

W takim razie drugie słówko - "zboruchać". Kto wie?

Cytat:

---

Nie wiem jak to się prawidłowo odmienia, często gdy jako dziecko bawiłem się na sianie słyszałem: np. "aleś stałabał to siano", itp. Nie stałabanił - bo to już inne słowo, tylko właśnie od stałabał czyli wytłamsił, wydeptał - coś w tym stylu. Przypomne sobie troch słówek to też zapodam :)

---

Dobre:))) Ja też zawsze stałabałam siano i podobno krowa już nie chciała go jeść:)))
Jeśli przypomnisz sobie jakieś słówka to podaj, chętnie się z nimi zapoznam:))

Cytat:

---

Zamieszczone przez agape

Tak. "Tałabać" znaczy gnieść, wygnieść, a także zdeptać, deptać, pochodzi z języka ukraińskiego.

W takim razie drugie słówko - "zboruchać". Kto wie?

---

Język chachłacki, mówię po chachłacku. Wiem co znaczy boruchaty ale to słowo ma dwa znaczenia. Drugie znaczenie:oops: dzieci mogą czytać.

Cytat:

---

Zamieszczone przez lucyna

Język chachłacki, mówię po chachłacku. Wiem co znaczy boruchaty ale to słowo ma dwa znaczenia. Drugie znaczenie:oops: dzieci mogą czytać.

---

Ja też mówię, ale może nie wszyscy znają ten język?
Poza tym słowa, które wymieniam, przeszły ewolucję i zostały przyswojone przez nasz język, zmieniając czasem swoje pierwotne znaczenie.
Słowo - 'boruchaty' nijak się ma do słowa 'zboruchać'. To dwa niezwiązane ze sobą słowa.

Hej, a wiecie co to "szufrygiel" - (słowo które podłapałem w Buku....)???
Ponoć ma korzenie galicyjskie.
Lech

Cytat:

---

Zamieszczone przez Lech Rybienik

Hej, a wiecie co to "szufrygiel"...
Ponoć ma korzenie galicyjskie.
Lech

---

No może Galicyjskiego (Niemieckie bardziej).... szufrygiel to coś do zaszufryglowania czyli do zamkniecia , zabezpieczenia przed otwarciem , to jest taki "zamek" ,taka drewniana , może być metalowa zasuwka. -- czy o to chodzi?? U nas do dzisiaj się mówi "zasuń" ten szufrygiel"

A co to jest tiru riru, czy coś podobnego usłyszałem to w pewnym magicznym miejscu.

Najlepsze jest "nasypali piasku!" . Wymknie się jeszcze czasem mojej babci... A kto wie co znaczy "za hałom" ,z akcentem na ostatniej sylabie (czy jakoś tak, dawno tego nie słyszałem) ?

Cytat:

---

szufrygiel to coś do zaszufryglowania czyli do zamkniecia , zabezpieczenia przed otwarciem , to jest taki "zamek" ,taka drewniana , może być metalowa zasuwka. -- czy o to chodzi?? U nas do dzisiaj się mówi "zasuń" ten szufrygiel"

---

Szufrygiel to rzeczywiście zasuwa bądź zasuwka.
Wesołych!
Lech

Cytat:

---

Zamieszczone przez Seba

Najlepsze jest "nasypali piasku!" . Wymknie się jeszcze czasem mojej babci... A kto wie co znaczy "za hałom" ,z akcentem na ostatniej sylabie (czy jakoś tak, dawno tego nie słyszałem) ?

---

Za chałom to my obsługujemy wycieczki.:wink: Nasypali piasku i nie wychodzi nam czasami tak jak chcieliśmy. Za chałom w dużej ilości jak leci, nasypali piasku utrudnienia, niespełnione marzenia i oczekiwania.

A nowe "meszty" na święta?A "nakastliki"?

Dobrych mesztów nie uświadczysz na naszym rynku, a nakastliki wyszły z mody. Przypomiała mi się taka historia. W ośrodku x recepcjonistka opisując pokój napisała nakastlik. Organizator był niezadowolony z pobytu i chciał podać ich do sądu. W pozwie napisał,że nie było stolika obok łożka tylko nakastlik.

Cytat:

---

Zamieszczone przez WUKA

A nowe "meszty" na święta?A "nakastliki"?

---

W nakastliku bywał trzymany "pulares". Meszty trzeba było "wyzuć" (wyzuj sie) zaraz po przyjściu z kościoła :)
A kto wie co dokładnie znaczy:
- iść het (idź het)
- na sermater (nasermater)
- bradrura

Hehe...świetny wątek. A ja myślałam, że tylko u mnie tak sie w domu mówi. Moja babcia np. nigdy nie powie "Alu nalej zupy", tylko zawsze "Ubierz mi troche zupy" :-D

Cytat:

---

Zamieszczone przez Piotr

W nakastliku bywał trzymany "pulares". Meszty trzeba było "wyzuć" (wyzuj sie) zaraz po przyjściu z kościoła :)
A kto wie co dokładnie znaczy:
- iść het (idź het)
- na sermater (nasermater)
- bradrura

---

Ja jestem zła to idę het z domu do lasu. Nasermater las wycięty. Na osłode zostały mi knysze z karofli i kapusty upieczone w bradrurze.

Nakastlik wyszedł z mody?Cała szczęśliwa ,przywiozłam sobie taki z Rymanowa.
-iść het-po prostu "wyjdź stąd"
-przekleństwo,nie trzeba "przetłumaczać",można używać-lepiej brzmi niż....
-bradrura-piekarnik,duchówka

Cytat:

---

Zamieszczone przez lucyna

Nasermater las wycięty.

---

Z takim tłumaczeniem nie spotkałem się, być może jest więcej znaczeń.

Cytat:

---

Zamieszczone przez WUKA

-iść het-po prostu "wyjdź stąd"

---

Tak, "ide het" - ide stąd ale też chyba może być "iść tam". Ciekawe czy słowa "het" nie dało by się powiązać z kierowaniem końmi pociągowymi: hejta bądź hetta. Było też wio, wiśta, nazad - to wiadomo. Pamiętam znajomego, śp., jak jeździł po Komańczy, lekko zawsze znieczulony i jego nieśmiertelne "wista k..a wio!" rozchodzące się po wsi ;)

Cytat:

---

Zamieszczone przez WUKA

-przekleństwo,nie trzeba "przetłumaczać",można używać-lepiej brzmi niż....

---

Tak, często można było to usłyszeć w tej formie, ale myślę że słowo nabrało kilku znaczeń. "Aś to zrobił nasermater" - zrobiłeś byle jak, na szybko, rutynowo.

Cytat:

---

Zamieszczone przez WUKA

-bradrura-piekarnik,duchówka

---

I trzeba było nieco praktyki, aby nie spalić w tym ciasta. W każdym razie termostatu nie ma ;) tylko okrągłe otworki do regulacji temperatury. Jak się za bardzo "nachajcowało pod kuchnią" to kury czy świnie miały co jeść ;)

"Knyszy" sie nie robiło(może to od Puszczy Knyszyńskiej?).Za to wspaniałe podpłomyki(po wyjęciu chleba z pieca),cebulaki,bułki drożdżowe tzw.bałabuchy z kaszą hryczaną i cebulką no i...pałanice lub pałanici.Robię jej do dziś(teraz w miejskiej bradrurze),w Bieszczadach na płycie kuchennej!
Pozdrawiam kulinarnie.WUKA

Knysze to popularna potrawa. Pani Pękalska zna przepis. Taki rodzaj zapiekanki przygotowywanej w liściu kapusty. Blade wspomnienie z dzieciństwa i zarazem marzenie. Nasermater to coś spie... a zarazem brzydkie przekleństwo. Boruchaty to kudłaty. Panowie mogą zkudłaczyć pannę, czynność seksualna, pozbawienie dziewictwa.

Fajny temat nie wiem czy to tylko bieszczadzkie,ale pamietam jak wychodzilem z domu to mówilem,ze ide na pole z czego sie smieja moi znajomi z innych stron kraju

Moze wiecie co znaczy slowo zakulbaczyc

Zakulbaczyć znaczy "ubrać"konia w akcesoria potrzebne do jazdy!Rozkulbaczyć,czynność w "drugą stronę"

co to jest murajka ?

Cytat:

---

Zamieszczone przez Anyczka20

Hehe...świetny wątek. A ja myślałam, że tylko u mnie tak sie w domu mówi. Moja babcia np. nigdy nie powie "Alu nalej zupy", tylko zawsze "Ubierz mi troche zupy" :-D

---

Cieszę się, że ten temat cieszy się zainteresowaniem. Do tej pory też myślałam, że to tylko u mnie się tak mówi:))) Teraz już wiem, że nie i fajnie!!

Fajnie, że się tak rozgadaliście:-P
A propos - 'nasermater', lub 'naserumater', mój Dziadziu jak się uderzył, albo jak mu coś nie wyszło mówił jeszcze - 'kruca fuks'. Też dobre, można stosować, zamiast popularnych przekleństw:))
A spotkał się ktoś z was ze zwrotem 'po barabsku'??

Kruca fuks-góralskie!A co z tą "murajką"?,bom ciekawa!
A znacie "Pip swoje-did swoje"?

Kruca-fiks czy kruca fuks słyszałem na budowach na Podhalu, a jeszcze przypomniały mi się "pikuleta" - rodzaj obuwia męskiego chyba półbuty ale głowy nie dam. Urzywane do dzisiaj przez niektórych w Przemyślu

Cytat:

---

Zamieszczone przez Lech Rybienik

Kruca-fiks czy kruca fuks słyszałem na budowach na Podhalu, a jeszcze przypomniały mi się "pikuleta" - rodzaj obuwia męskiego chyba półbuty ale głowy nie dam. Urzywane do dzisiaj przez niektórych w Przemyślu

---

'Pikuleta' - ciekawe słówko pierwszy raz je słyszę, ciekawe skąd pochodzi, bo chyba nie z regionu Bieszczad. W każdym razie zanotuję je sobie, może kiedyś uda mi się znaleźć źródełko, z którego powstało:)))

Cytat:

---

Zamieszczone przez WUKA

Kruca fuks-góralskie!A co z tą "murajką"?,bom ciekawa!
A znacie "Pip swoje-did swoje"?

---

Podobnie jak WUKA czekam na zdradzenie, co oznacza 'murajka'. Ciekawe, co to może być?

Cytat:

---

Zamieszczone przez friber

Fajny temat nie wiem czy to tylko bieszczadzkie,ale pamietam jak wychodzilem z domu to mówilem,ze ide na pole z czego sie smieja moi znajomi z innych stron kraju

---

W tym regionie mówi się właśnie, że idzie się "na pole", często zastanawiałam się dlaczego tak jest. Może to od szczerych pól, które nas otaczają? ;))
W każdym razie o to wyjście sprzeczałam się zawsze z rodziną z Warszawy, bo oni zawsze wychodzą "na dwór" albo "na podwórze". Mówiąc, że idę "na pole" śmiali się ze mnie, i mówili: "to weź sobie widły i grabie, co tak z pustymi rękami!", a ja im odpowiadałam: "ja idę na pole, nie do pracy, tylko na swoje pole, a wy wychodzicie na dwór, boście są chłopy pańszczyźniane, a myśmy już pańszczyznę dawno odrobili, dlatego chodzimy na pole, a nie na dwór". :))

Wiesz co jezeli o doslownosc isc na pole,a isc na dwór ty my chyba jestesmy blizej prawdy:-)

Chcialbym zaznaczyc,ze wraz z przyjezdnymi troche sie to wszystko pomieszalo.Górale tez zaznaczyli u nas swoja obecnosc sa takie miejscowosci gdzie "góralszczyzna"jest ciezsza do zrozumienia niz na samym podhalu

Czy gwara? Może nie w skali całych Bieszczadów. W kolibie pod Caryńską na stałe przyjęło się określenie "chwiej". Wzięło się to z koszulki "bieszczadzkie chwieje". Tak więc chwiej to określenie pogodnej osoby o chwiejnym kroku, promieniująca uśmiechem, albo wyraźnie utrudzona "okrężną" wędrówką. Mi się podoba to określenie, dość nietypowe....