Wielki Bieszczadzki Sturmfahrt 2: Rückkehr in Bieszczaden

Wstęp
Zanim przejdę do zasadniczego opisu wyprawy, konieczne jest kilka słów wyjaśnienia.
Po pierwsze: relacja miała pierwotnie nosić zupełnie inny tytuł, mianowicie: „Szarotka jest postrachem wroga!”. Ponieważ jednak na tym forum zapowiedziałem, w nawiązaniu do poprzednio tam zamieszczonej relacji (http://forum.bieszczady.info.pl/show...zki-Sturmfahrt), że będzie to „Wielki Bieszczadzki Sturmfahrt 2. Rückkehr in Bieszczaden”, postanowiłem tytuł zmienić. Skąd pomysł na pierwotny tytuł, wyjaśnię na końcu relacji.
Po drugie: opisywana wyprawa stanowiła ostatnią część „Leuthen’s Grand Tour” – wielkiej przygody, jaką daną mi było przeżyć w sierpniu 2012 r. w polskich górach. Do tej pory opisałem na forum "NPM" cz. 1 i 3 „LGT”- o wędrówkach w Beskidzie Niskim i Gorcach.
http://npm.pl/forum/viewtopic.php?t=3937
http://npm.pl/forum/viewtopic.php?t=4148
Wiele czynników sprawiło, że kontynuuję opis Tamtego Sierpnia dopiero teraz.
Po trzecie: niestety w relacji nie będzie żadnych zdjęć. Podczas wędrówki po Tatrach, poprzedzającej o 8 dni opisane w relacji wydarzenia, wyczerpał się akumulator w moim aparacie. Bazą do wszystkich czterech wypadów były wówczas Gorlice, a ładowarka do akumulatora leżała sobie w owym czasie na moim biurku we Wroclawiu. Jeśli kogoś nie zraża duży objętościowo tekst bez obrazków, zapraszam do lektury :wink:


Gdy w lipcu 2011 r. dotarłem wędrując szlakiem granicznym do Ustrzyk Górnych, wiedziałem, że będę chciał powrócić za rok w Bieszczady, by kontynuować wędrówkę niebieskim szlakiem do Ustrzyk Dolnych. Tak też się stało 17 sierpnia 2012 r. Planowałem startować z Wołosatego, by ominąć sześciokilometrowy asfaltowy odcinek z Ustrzyk Górnych. Aby jednak dotrzeć do Wołosatego z Gorlic, musiałem jechać aż trzema autobusami. O ile podróż z Gorlic do Jasła przebiegła bez problemów, o tyle autobus do Ustrzyk Górnych, na który czekałem w Jaśle, spóźnił się trochę, a po drodze opóźnienie wzrosło do godziny. Problem polegał na tym, że gdy sprawdzałem połączenia z Ustrzyk do Wołosatego wyszło na to, że mam tylko pięć minut różnicy między przyjazdem jednego, a odjazdem drugiego. Jak się łatwo domyśleć, mój plan diabli wzięli zanim w ogóle zdołałem wystartować do wędrówki. Żeby było ciekawiej, plan pierwszego dnia wędrówki przewidywał wejście z Wołosatego na Tarnicę, marsz przez Bukowe Berdo, zejście do Widełek, podejście prawie na sam szczyt Magury Stuposiańskiej i zejście do schroniska „Koliba” na Przysłupie Caryńskim. Zusammen wg mapy jakieś 8,5 godziny marszu (nie licząc postojów). Dodam, że gdy znalazłem się w Ustrzykach Górnych, minęło już południe, mój autobus do Wołosatego odjechał dawno temu, więc miałem w perspektywie dodatkowe półtorej godziny zapylania po asfalcie, co oznaczało, że jakieś 2 godziny pod koniec tego dnia będę maszerował po ciemku po górach w zupełnie mi nieznanym rejonie. Super! Ale cóż było robić? Zarzuciłem plecak na plecy i ruszyłem asfaltem do Wołosatego.
Postanowiłem próbować łapać stopa. Idąc tak szybko jak się dało, zbliżałem się powoli do jakiegoś gościa idącego przede mną, który również łapał stopa – i również mu to nie wychodziło. Po wielu bezowocnych próbach zaprzestałem machania kierowcom. „Poprzednik” kontynuował jednak swe próby i w końcu koło niego zatrzymał się biały bus. W myślach życzyłem mu udanej podróży i zastanawiałem się ile jeszcze zostało mi tego cholernego asfaltu do przejścia, gdy zobaczyłem, że ów szczęśliwiec daje mi znaki, że na mnie czeka. Gazem dobiegłem do busa i wsiadłem – szczęśliwy, że choć trochę skrócę asfaltowy odcinek i zaoszczędzę trochę czasu. Pogadaliśmy chwilę z kierowcą, mieszkańcem Wołosatego (to ilu jest tam teraz tych mieszkańców – 30?). Powiedział, że jak żyje (a żyje już długo), nie widział w Wołosatem takiej liczby samochodów turystów. Było ich coś koło 200! No tak, był akurat długi sierpniowy weekend. Przy wysiadaniu kierowca puścił tzw. „cienką aluzję”, że może odwdzięczylibyśmy mu się za podwózkę fundując jakieś piwo, więc z współpasażerem zrzuciliśmy się po parę złotych, wręczyliśmy kierowcy dziękując za podwiezienie. Ów nieznany mi turysta powiedział, że on rusza czerwonym szlakiem. Ja szedłem niebieskim, więc rozstaliśmy się. Przy okazji wejściu do BPN-u (o tej porze oczywiście od dawna już działały punkty kasowe) przekonałem się z niejakim zdziwieniem, że cena biletu wstępu nie jest jednakowa- w budce przy niebieskim szlaku była o kilkadziesiąt groszy wyższa, niż w kasie przy GSB. No cóż, zapewne niebagatelne znaczenie ma tu fakt, że niebieskim szlakiem jest z Wołosatego znacznie bliżej na Tarnicę niż maszerując szlakiem czerwonym...
Po zakupie biletu nie pozostało nic, jak wrzucić piąty bieg i dotrzeć na najwyższy szczyt polskiej części Bieszczad najszybciej, jak się da. Mapa podpowiadała, że zajmie to mi ponad 2 godziny. Sierpniowe słońce paliło, a ja maszerowałem „tempem szturmowym” mijając turystów – zarówno tych podchodzących, jak i już schodzących. Wkrótce wszedłem w zbawczy las, gdzie było trochę cienia. Tu wymijałem już hurtowo innych idących na Tarnicę turystów. Starałem się wszystkim mówić „Cześć” i „Dzień dobry”. Nie wszyscy odpowiadali, ale cóż – taki urok. Tempo było ostre, nie zatrzymywałem się wcale. Pot zalewał oczy i kapał na ziemię. Wreszcie wyszedłem ponad górną granicę lasu. Do szczytu było coraz bliżej. Tłum wchodzących i schodzących gęstniał. Z ciekawości patrzyłem na buty mijanych ludzi. Nie wiem, czy co dziesiąty miał górskie buty za kostkę. Tym razem, w przeciwieństwie do mojej rozrywki podczas równie szybkiego marszu przez Dolinę Chochołowską w Tatrach 8 dni wcześniej, kiedy dla zabicia czasu liczyłem turystów, których mijałem, nie bawiłem się w rachunkowość, ale sądzę, że minąłem znacznie więcej turystów, niż wtedy w Tatrach Zachodnich – a przez godzinę naliczyłem ich wtedy dokładnie 344 (gwoli wyjaśnienia: liczyłem tylko tych, którzy szli w tą samą stronę co ja). Tak, góry to oaza ciszy i spokoju, pod warunkiem że nie jest się w Bieszczadach w długi weekend sierpniowy przy pięknej pogodzie i nie idzie się najkrótszym możliwym szlakiem na Tarnicę we wczesnych godzinach popołudniowych...
Gdy wszedłem na szczyt, mogłem wreszcie usiąść, zdjąć plecak, coś zjeść, napić się i odpocząć. Gwar ludzi, śmiechy, aparaty fotograficzne i komórki, kamery...
Było mi to obojętne. Popatrzyłem na zegarek. Ku memu zaskoczeniu okazało się, że wejście na Tarnicę z Wołosatego zajęło mi nieco ponad godzinę. Skróciłem więc o połowę czasówkę wejściową i nadrobiłem godzinę – dość sporo, zważywszy na mój znaczny już deficyt czasu tego dnia.
Po zejściu z Tarnicy minąłem Przełęcz Goprowców i rozpocząłem podejście na Krzemień (1335 m). To też nie były rurki z kremem, ale zatrzymując się tylko na krótko, by obejrzeć się za siebie i podziwiać choć przez chwilę widoki, parłem dalej. Na Krzemieniu rzut oka na panoramę i dalej, dalej – bo droga jeszcze daleka, bo noc może zastać na szlaku. Szedłem szybko przez Bukowe Berdo, rozglądając się z ciekawością na boki. Zapamiętałem piękne panoramy. Widziałem chłopaka, który siadł z dala od szlaku i wpatrywał się w dal. Było mi przykro, że ja też nie mogę się zatrzymać, popatrzeć, nasycić. A tu pogoń, bo dzień mi się skończy. Znów Sturmfahrt, jak przed rokiem, gdy pędziłem do bacówki pod Małą Rawką wzdłuż granicy. Wtedy jednak miałem aparat, mogłem robić zdjęcia i potem wrócić do miejsc i widoków. Teraz zostały tylko przelotne spojrzenia. Kluczowe było tempo, choć przecież miało być inaczej.
Wędrując zauważyłem ciekawą rzecz – im dalej byłem od Tarnicy, tym mniej było ludzi. Pod koniec Bukowego Berda, przed wejściem w las, mijałem już tylko pojedyncze osoby.
Zejście wśród karpackiej buczyny do Widełek przebiegało bez żadnych szczególnych wydarzeń. Po osiągnięciu asfaltowej drogi z Ustrzyk do Lutowisk, zacząłem się pilnie rozglądać za miejscem, gdzie szlak schodzi z szosy. Znalazłem je i ruszyłem dalej. Wówczas to z „Gebirgjägra” (strzelca górskiego) mogłem się przedzierzgnąć na chwilę w „Sumpfjägra” (strzelca bagiennego), bo teren był wybitnie podmokły, a stąpając po trawie woda bulgotała mi pod podeszwami butów. Po przeprawie przez ten bagnisty teren rozpocząłem podejście po Magurę Stuposiańską. I szedłem, i szedłem, i szedłem – w górę, w górę, w górę. Pamiętam, że minąłem siostrę zakonną w towarzystwie jakiegoś pana (księdza?). W lesie było już nieco ciemno, a ja zastanawiałem się, jak jeszcze daleko do ścieżki, która przy kocie 983 odbija na Przysłup Caryński do schroniska.
Po dojściu na wspomnianą kulminację zacząłem szukać znaków ścieżki, lecz ich nie znalazłem. Konsternacja! „Przestrzeliłem” odbicie? Poszedłem kawałek dalej i znalazłem drogowskaz. Ufff :-)
Zejście było szybkie i już wkrótce, mijając jakąś rodzinkę z dzieckiem, dotarłem do schroniska, podziwiając przy okazji zupełnie mi nieznany od tej strony widok na lasy porastające zbocza Połoniny Caryńskiej. Było coś koło godziny 18, z czego by wynikało, że z Wołosatego dotarłem tu w niecałe 6 godzin. Silna motywacja potrafi zdziałać cuda :-D

Żywiłem bardzo małą nadzieję na nocleg w łóżku i dobrze robiłem, bo miejsc w pokojach już nie było. Tak więc kolejny raz (powoli staje się to tradycją!) miałem nocować w bieszczadzkim schronisku na glebie. Akurat to nie było dla mnie przeszkodą. Zapytałem tylko obsługi, gdzie się mogę rozłożyć. Po wysłuchaniu instrukcji udałem się pod wskazany adres. Zastałem tam już trzy inne osoby (dwie dziewczyny i chłopaka) rozłożonych na materacach. Przywitałem się, wyjaśniłem w czym rzecz i wspólnymi siłami przystąpiliśmy do małego przemeblowania, tak abym się zmieścił we wnęce, co łączyło się m.in. z koniecznością dyslokacji gaśnicy. Zacząłem rozmawiać z tą trójką, która okazała się niezwykle sympatyczna. Byli to: Ola, Maja i .... hmm.... Łukasz? W każdym razie cała trójka pochodziła z Łodzi i była w Bieszczadach już od kilku dni. Po zakwaterowaniu się i zapoznaniu z współglebowiczami przyszedł czas na kąpiel. Wyciągnąłem przybory toaletowe i ręcznik, po czym udałem się w obczajone wcześniej miejsce z prysznicem. Karteczka, z której treścią zapoznałem się już przedtem, informowała że ciepła woda jest od godziny 19. Było tuż po rozpoczęciu wieczorynki i jeszcze nie ustawiła się kolejka (męskich pryszniców było dwa). Po chwili przyszedł poznany łodzianin i obaj poddawaliśmy się ablucji. W międzyczasie dotarli kolejni chętni na kąpiel, pytając oczywiście, ile mają czekać. Na szczęście już kończyliśmy i dokładnie w tej samej sekundzie odsunęliśmy z nowo poznanym kolegą kotarki. Oczekujący w kolejce skomentował ten fakt sugestią, że byliśmy chyba razem w wojsku :mrgreen:
Wykąpany wróciłem na górę, a później udałem się do ogniska, które paliło się przed schroniskiem. Pogadałem trochę z zastanymi tam osobami, m.in. z panem, który przyjechał w Bieszczady z kolegą i chodził po nich z wykrywaczem metalu. Opowiedziałem mu trochę o walkach niemieckiej 100 Dywizji Strzelców w Bieszczadach jesienią 1944 r. Uwaga – teraz będzie autoreklama :grin:
W zeszłym roku w roczniku krajoznawczym „Magury”, wydawanym przez warszawskie SKPB, ukazał się mój artykuł na temat walk wspomnianej dywizji.
Owocną konwersację przerwał deszcz, którego natężenie wkrótce osiągnęło poziom ulewy, co skutecznie przegoniło wszystkich pod dach schroniska. Reszta wieczoru upłynęła mi na rozmowach z trójką „materacowiczów” z Łodzi :-)

18 sierpnia 2012 r. wstał szary, ponury i ociekający wilgocią po nocnej ulewie. Śniadanko i ostatnie rozmowy z sympatyczną trójką z Łodzi. Przy tej okazji wspomniałem o pewnym wydarzeniu, które wydarzyło się nieopodal schroniska (wówczas jeszcze nieistniejącego). Jak wiadomo, schronisko jest zlokalizowane na skraju nieistniejącej wsi Caryńskie, przy drodze z Nasicznego do Bereżek. W nocy z 25 na 26 września 1944 r. drogą tą, przez zajętą przez żołnierzy radzieckich wieś, maszerował sobie jak gdyby nigdy nic niemiecki I batalion 54 pułku strzelców ze wspomnianej 100 Dywizji Strzelców, mając pełną świadomość, że to teren zajęty przez nieprzyjaciela! Co było dalej? Odsyłam do mojego artykułu :P
Zanim wyruszyłem w drogę, poruszyłem jeszcze temat naszywki na prawym rękawie mojego polara. Moi rozmówcy okazali dużo większe zrozumienie dla tego faktu niż co poniektórzy forumowicze z forum bieszczadzkiego w wątku opisującym „Wielki Bieszczadzki Sturmfahrt” przed dwoma laty...

Pożegnany słowami Oli „Niechaj wiatr zawsze wieje Ci w plecy” ruszyłem w dalszą drogę. Wróciłem ścieżką na kotę 983, skąd w niecały kwadrans wszedłem na szczyt Magury Stuposiańskiej (1016 m), tonący w chmurach. Zejście wymagało wiele ostrożności, gdyż po nocnych opadach szlak był wyjątkowo śliski i błotnisty. Zależało mi na dobrym tempie, ale zjazd nie wchodził w grę :lol:
Po długiej wędrówce przez lasy dotarłem do Dwernika. W międzyczasie się wypogodziło i zza chmur zaczęło wyglądać słońce. Maszerowałem asfaltową drogą. Po jakichś 3 km takiej wędrówki przeszedłem po moście San i przy skrzyżowaniu dróg zatrzymałem się na postój i drugie śniadanie. Po przerwie poszedłem jeszcze kawałek asfaltem, po czym za niebieskimi znakami skręciłem w prawo. Czekało mnie podejście do Chaty Socjologa na Otrycie. Niby niezbyt długie (wg mapy 45 min), ale po pierwsze początkowy odcinek drogi był niesamowicie błotnisty (czyżby rozjeździli go drwale?), a po drugie gdzieś w połowie dopadł mnie lekki kryzys i spędziłem sporo czasu przy strumyczku, pijając i odpoczywając. Po zebraniu sił ruszyłem dalej, docierając wkrótce do Chaty Socjologa. Na stole przed chatą akurat jakieś większe towarzystwo szykowało śniadanie (a może obiad?). Przycupnąłem na skraju, by im nie przeszkadzać i zjadłem drugie śniadanie. Oczywiście po przyjściu powitałem ich, oni odpowiedzieli i już więcej nie wykazywali żadnego zainteresowania moją obecnością.
Swego czasu ktoś na forum bieszczadzkim napisał w wątku o I wojnie światowej, że w Chacie Socjologa znajduje się fotografia przedstawiająca żołnierzy austro-węgierskich, wykonana podobno na Otrycie podczas I wojny światowej. Nadarzyła się zatem okazja, bym ją zobaczył. Przy wejściu jednak wisiała karteczka z prośbą o niewchodzenie w butach do chaty. Moje były mocno ubłocone, a nie chciało mi się grzebać w plecaku w poszukiwaniu klapek. Po zapakowaniu niezjedzonego prowiantu ruszyłem więc w dalszą drogę. Mimo wszystko natknąłem się na ślady Wielkiej Wojny – niedaleko za chatą zobaczyłem w lesie przy szlaku pierwszowojenne okopy. Kto wie, może nawet wykorzystali je niemieccy żołnierze z I batalionu 54 pułku strzelców (tego samego, który przechodził przez Caryńskie) podczas następnego ogólnoświatowego konfliktu, gdy 23 września 1944 r. obsadzili przejściowo Otryt?

O Otrycie czytałem swego czasu, że niegdyś, nim wyznakowano tam szlak, przejście przezeń bez błądzenia było swoistym egzaminem terenoznawstwa. Ponoć łatwo się było pogubić i skręcić w któreś z licznych odgałęzień grzbietu, a kompasy miały w tym miejscu wariować i pokazywać zły kierunek (zaburzenia magnetyczne?). W każdym razie ja idąc za znakami szlaku się nie pogubiłem ;) Mijałem kolejne kulminacje pasma, aż wreszcie dotarłem na Przełęcz pod Hulskiem. Widoczna wchodząca w las droga aż zapraszała do wejścia na Hulskie (846 m) i dalszej wędrówki grzbietem Otrytu, już bez szlaku, aż po San i Jezioro Solińskie, ale ja po krótkim odpoczynku podążyłem za niebieskim szlakiem w stronę Polany szeroką leśną drogą (częściowo asfaltową). Po jakiejś półtorej godziny takiej wędrówki zszedłem do Polany. Znalazłem w tej miejscowości działający bar, gdzie zjadłem obiad i posilony ruszyłem zgodnie ze swym planem w stronę widocznego na mapie schroniska młodzieżowego. Tablica przed miejscową szkołą upewniła mnie, że to właśnie tam jest owo schronisko, jednak dostać mi się do środka nie udało. Nie było też żadnej kartki z numerem telefonu do ewentualnego opiekuna schroniska. Cóż, można było znaleźć numer w internecie przed wyprawą i z wyprzedzeniem zadzwonić... Nie pozostało mi zatem nic innego, jak w tył zwrot i pukanie do gospodarstw agroturystycznych, których całkiem sporo widziałem po drodze. Nie wiem, ile razy usłyszałem, że nie mają już wolnych miejsc, gdy wreszcie dotarłem do budynku, w którym mieli wolne wszystkie pokoje. Dodam, że był on na początku wsi, od strony, od której przyszedłem, a tak przemierzyłem całą wieś tam i z powrotem, a krótka to ona akurat nie jest...
Zakwaterowałem się, poszedłem na zakupy, sprawdziłem o której nazajutrz jest Msza św. w lokalnym kościele mieszczącym się w zabytkowej cerkwi i tak jakoś minęło późne popołudnie, wieczór, aż wreszcie zapadła noc. Z perspektywy czasu trochę żałuję, że nie wybrałem się do pobliskiej jaskini w Rosolinie. Poczytałem za to trochę o Polanie i jej okolicach w książce, którą znalazłem w swoim pokoju. Okazało się, że w okolicy są pierwszowojenne okopy (w tym roku miałem okazję przeczytać wspomnienia proboszcza nieistniejącego polańskiego kościoła z 1770 r., po którym została tylko dzwonnica, opisujące wydarzenia z okresu I wojny światowej w tej okolicy). Poszedłem spać.

19 sierpnia 2012 r.
O poranku poszedłem na Mszę, po której spakowałem się i ruszyłem do Ustrzyk Dolnych. Na „dzień dobry” znów miałem kilka kilometrów asfaltu, po czym szlak skręcił w prawo. Tu zaczęły się przeboje z oznakowaniem. Wiedziałem, że szlak w pewnym momencie odbije w lewo, przejdzie przez most na potoku Paniszczówka i zacznie się wspinać na wzgórza okalające od wschodu Jezioro Solińskie. Pytanie brzmiało tylko – w którym to będzie miejscu. Skręt nie był oznakowany, więc poznałem uroki okolicy poszukując szlaku tu i tam, co było średnio zabawne, zważywszy że spieszyłem się do Ustrzyk Dolnych na konkretny autobus. Wreszcie udało mi się znaleźć szlak! Uradowany ruszyłem za nim. Nie był to koniec przygód z niebieskimi znaczkami. Poprzednio podzieliłem się uwagą, że im dalej od Tarnicy (czy ogólniej – od połonin), tym mniej spotykałem ludzi na szlaku. Była to prawda i każdy dzień mojej wędrówki to potwierdzał. Teraz zauważyłem także, że im dalej od „turystycznego epicentrum Bieszczad”, tym gorzej oznakowany jest szlak, którym podążam. Już wkrótce po wejściu w las stanąłem przed krzyżówką, nie wiedząc w którą stronę iść. Wybrałem lewą odnogę. Pudło – prawidłowo było w prawo! Marsz w stronę Łabiska (618 m) upływał więc w nieco nerwowej atmosferze, zwłaszcza że na pewnym odcinku chyba przez półgodziny nie widziałem żadnego znaku szlaku, mijając po drodze kilka krzyżówek. Na szczęście okazało się, że obrałem właściwą trasę. Tylko na podstawie mapy udało mi się na krzyżówce leśnych dróg przy Łabiskach ustalić, że powinienem skręcić w lewo i już wkrótce zacząłem schodzić do Teleśnicy Oszwarowej. Po wyjściu z lasu, jeszcze przed wsią, urządziłem sobie w cieniu napotkanego przydrożnego drzewa obiad w postaci kanapek. Właśnie w tym momencie zadzwonił mi telefon komórkowy. Dzwoniła mama. Pytała, gdzie jestem i co robię, po czym przedstawiła mi WAŻNĄ SPRAWĘ. Po jej wysłuchaniu zgodziłem się na przedstawioną propozycję. Zmieniała ona w istotny sposób moje życie. Otóż za dwa tygodnie, po półrocznym okresie bezrobocia, mogłem rozpocząć pracę jako nauczyciel historii w gimnazjum. I rozpocząłem. To był pamiętny epizod tej wędrówki! „Leuthen’s Grand Tour” kończył się niespodziewanym akcentem. Nim jednak wszedłem w mury jednego z wrocławskich gimnazjów, musiałem jeszcze dotrzeć do Ustrzyk Dolnych. Zszedłem do Teleśnicy, minąłem sklep i maszerowałem asfaltową drogą w upale. Na końcu wsi spotkałem idącego w przeciwną stronę turystę (pierwszego, jakiego napotkałem tego dnia na szlaku!). Po powitaniu spytał mnie, czy w tej miejscowości jest sklep. Powiedziałem, że tak, wyjaśniając gdzie powinien go wypatrywać i ruszyłem dalej. Podejście pod potężny wał Żuków było długie, a sprawę utrudniało oznakowanie szlaku. Natknąłem się nawet na tabliczkę z informacją od oddziału PTTK w Ustrzykach Dolnych, przeznaczoną dla idących w przeciwną niż ja stronę, informującą o trudnościach orientacyjnych. No co oni mi powiedzą?!
Na kulminacji wypiłem trochę wody i zacząłem schodzić do wsi Równia. Minąłem jakichś ludzi, obejrzałem z oddali XVIII-wieczną greckokatolicką cerkiew (której model, widziałem chyba dwa tygodnie wcześniej w prywatnej izbie muzealnej w Olchowcu w Beskidzie Niskim) i po przekroczeniu potoku Olchy rozpocząłem ostatnie podejście nie tylko podczas tej wędrówki, ale i całego „Leuthen’s Grand Touru”. Celem był wysoki na 655 m Gromadzyn. Oczywiście znów oznakowanie szlaku pozostawiało wiele do życzenia i tylko dzięki posiłkowaniu się mapą udało mi się go odnaleźć bez poważnego (a tylko z lekkim) błądzenia. Na szczycie ponownie natknąłem się na jakichś turystów. Za plecami zostawiałem Bieszczady, schodząc teraz do Ustrzyk Dolnych. Trzymając się ściśle szlaku, postanowiłem nie robić skrótu do przystanku PKS idąc przez tory kolejowe, ale szerokim łukiem je obejść. W rezultacie zwiał mi autobus jadący do Rzeszowa przez Sanok, co było dosyć brzemienne w skutki, choć o tym jeszcze wówczas nie wiedziałem. Ponownie okazało się, że nie warto wierzyć rozkładom jazdy znalezionym w internecie, w szczególności na portalu „e-podróżnik”. Zapoczątkowało to całą serię wydarzeń, które doprowadziły do tego, że noc z 19 na 20 sierpnia 2012 r. zamiast w łóżku w domu cioci w Gorlicach spędziłem na ławce na przystanku PKS w Trzcinicy koło Jasła (miejscowości znanej przede wszystkim z „Podkarpackiej Troi”), co było bardzo ciekawą przygodą i fajnie się o tym opowiada teraz, ale wówczas bynajmniej nie tchnęło romantyzmem... Gdy nazajutrz przed 8 rano dotarłem wreszcie do domu cioci w Gorlicach, ostatecznie zamknął się rozdział pt. „Leuthen’s Grand Tour”, a przede mną otwierał się zupełnie nowy – zawodowy...

Teraz pora wyjaśnić, czemu relacja miała nosić tytuł „Szarotka jest postrachem wroga!”. Otóż po zakończeniu walk o Lwów we IX 1939 r. gen. Kübler, dowódca 1 Dywizji Górskiej, o której wspominałem w relacji „Wielki Bieszczadzki Sturmfahrt”, napisał w rozkazie dziennym odczytanym żołnierzom m.in. właśnie te słowa: „Das Edelweiss ist der Schrecken des Feindes geworden!”. Na zakończenie „Leuthen’s Grand Touru” mogłem powiedzieć to samo. Przez cztery pasma górskie w moim bagażu znajdował się polar z naszywką niemieckich wojsk górskich na prawym rękawie i naszywka ta pozostanie tam tak długo, jak mi się to będzie podobać, nawet jeśli się to niektórym nie podoba. Tempo mojej wędrówki przez Bieszczady było szturmowe, a 11 IX 1939 r. grupa „Geiger” oddziału pościgowego „Wintergerst” 1 Dywizji Górskiej podążał przez Olszanicę, Ustrzyki Dolne i Krościenko w kierunku Chyrowa. Już nazajutrz niemieccy strzelcy górscy pojawili się pod Lwowem...

Ciekawa relacja , tym bardziej że 17 sierpnia tez startowałem na Tarnicę, szliśmy czerwonym z Ustrzyk. (może gdzieś po drodze się spotkaliśmy)
Po zejściu z Tarnicy zdecydowaliśmy się wejść na Bukowe a potem do Widełek. Z widełek udało nam się "załatwić" busa a by na raty z przesiadką w Ustrzykach wrócić koło 19- tej do Wetliny

Jestem pełen podziwu i uznania po przeczytaniu relacji z trzech dni wędrowania po Bieszczadzkich szlakach. Osobiście jestem zwolennikiem wolniejszego tempa ale te ok. 80 km robi wrażenie. Dodatkowe wstawki historyczne, pobudzają wyobraźnię i doskonale uzupełniają tekst Twojego reportażu pisanego z polotem humanisty:). A swoją drogą, aby na 3 dni jechać z Wrocławia w Bieszczady, to trzeba być nieźle zakręconym, oczywiście pozytywnie. Pozdrawiam i życzę dalej takiej żelaznej kondycji i wytrwałości.

Cytat:

---

Zamieszczone przez tolek banan

Ciekawa relacja

---

Cytat:

---

Zamieszczone przez zbyszek1509

Jestem pełen podziwu i uznania po przeczytaniu relacji z trzech dni wędrowania po Bieszczadzkich szlakach.

---

Cytat:

---

Zamieszczone przez zbyszek1509

Pozdrawiam i życzę dalej takiej żelaznej kondycji i wytrwałości.

---

Dziękuję bardzo :smile:

Cytat:

---

Zamieszczone przez tolek banan

17 sierpnia tez startowałem na Tarnicę, szliśmy czerwonym z Ustrzyk. (może gdzieś po drodze się spotkaliśmy)

---

A jesteś pewien, że to było 17 sierpnia zeszłego roku, a nie bieżącego? Jeśli tak, to rzeczywiście mogliśmy się spotkać w tym tłumie ;) Nawiasem mówiąc - z mojej wędrówki po Bieszczadach przed 4 laty wyniosłem bardzo miłe wspomnienia ze spotkań z poznaniakami :smile:

Cytat:

---

Zamieszczone przez zbyszek1509

A swoją drogą, aby na 3 dni jechać z Wrocławia w Bieszczady, to trzeba być nieźle zakręconym, oczywiście pozytywnie.

---

Akurat podczas wspomnianego "Leuthen's Grand Tour" moją bazą wypadową był dom cioci w Gorlicach (Beskid Niski) i to stamtąd robiłem wypady w poszczególne pasma (Beskid Niski, potem Tatry i Gorce, a na deser w Bieszczady).


PS Od czasu do czasulubię pochodzić spokojnym tempem po górach, ale wówczas to okoliczności wymusiły ten "marszobieg" przez Bieszczady ;)

Cytat:

---

Zamieszczone przez Leuthen

Przez cztery pasma górskie w moim bagażu znajdował się polar z naszywką niemieckich wojsk górskich na prawym rękawie i naszywka ta pozostanie tam tak długo, jak mi się to będzie podobać, nawet jeśli się to niektórym nie podoba

---

:smile:.Hmmm.....mam 2 podobne czapki z szarotką, letnią i zimową, w których śmigam po Biesach ,tylko innej powiedzmy formacji;)

Bardziej interesowało by mnie nazwisko niemieckiego oficera kapitana poległego 9 września pod Rymanowem,pochowany został koło dworu Ostaszewskich w Klimkówce a następnie został przewieziony do Rzeszy

Cytat:

---

Zamieszczone przez bogdan64

Bardziej interesowało by mnie nazwisko niemieckiego oficera kapitana poległego 9 września pod Rymanowem,pochowany został koło dworu Ostaszewskich w Klimkówce a następnie został przewieziony do Rzeszy

---

Chodzi o oficera, którego dotyczy poniższy tekst?

"9 września Niemcy zbliżyli się do Rymanowa szerokąławą. Myśleli, że zajmą miasteczko z marszu, bez oporu. W Klimkówce poniżejRymanowa miał jednak stanowiska niewielki oddział Wojska Polskiego, któryprzywitał Niemców celnym ogniem z boku. Ci zalegli na polu. Jeden z niemieckichoficerów usiłował poderwać swych podwładnych do walki i ruszył w stronęRymanowa na motocyklu. Nasi żołnierze, zajmujący stanowisko na kalwarii icmentarzu bez trudu go zastrzelili, zatrzymując próbę niemieckiego natarcia. Cizrezygnowali wtedy z frontalnego natarcia na Rymanów wzdłuż drogi z Krosna,obeszli miasto i zaatakowali je od strony Posady Dolnej, szybko wkraczając narynek. Oddział polski wycofał się, nie stawiając oporu. Niemcy rozwścieczenistratą oficera, zachowywali się bardzo brutalnie. Spędzili na rynek cywilówtwierdząc, że to oni stawiali opór Niemcom i muszą za to być ukarani, bopodlegają jurysdykcji sądu wojennego. Wybrali zakładników i oświadczyli, żezostaną oni rozstrzelani."
(cytat za: http://www.kresy.pl/kresopedia,historia,ii-wojna-swiatowa?zobacz/w-cieniu-synagogi ; link podano na tym forum - w wątku http://forum.bieszczady.info.pl/show...-tylko!/page91 ).

Sądzę, że da się ustalić jego personalia, choć nie będzie to proste ani szybkie. Sprawa trafia u mnie do szufladki "do załatwienia" ;)

Pan Julian puścił w tej relacji wodze fantazji i w wielu miejscach sie nie zgodze. Okres ostrzału przesiedzieli bowiem w piwnicy razem z innymi rodzinami. Zabity żołnierz miedzy nagrobkami tak naprawde ranny rozerwał się granatem. itd itd. Wiem że była kilka lat temu była tu wnuczka poległego niemieckiego kapitana. Sadziłem ze jest to oficer 54 Górskiego Batalionu Rozpoznawczego -Aufse.. ( brak mi tu liter alfabetu niemieckiego).Jednym z poległych zołnierzy polskich w Klimkówce był tez Stanisław Ginalski -pochowany w Krośnie -Polance.

Cytat:

---

Zamieszczone przez bogdan64

Pan Julian puścił w tej relacji wodze fantazji i w wielu miejscach sie nie zgodze.

---

Jestem historykiem i jakoś nie dziwi mnie Twój sceptycyzm wobec szczegółów tej relacji. Próbowałem zwrócić uwagę na pewne niejasne akcenty w tej relacji w innym dziale, ale dyskutanci bardziej byli zajęci sytuacją na Ukrainie i nikt nie podjął rękawicy....

Cytat:

---

Zamieszczone przez bogdan64

Wiem że była kilka lat temu była tu wnuczka poległego niemieckiego kapitana. Sadziłem ze jest to oficer 54 Górskiego Batalionu Rozpoznawczego -Aufse.. ( brak mi tu liter alfabetu niemieckiego).

---

Gebirgs-Aufklärungs-Abteilung 54?

Wracając do lokalizacji grobu kapitana (skąd wiadomo, że akurat ów oficer miał ten stopień i że był to w ogóle oficer?). Co rozumiesz pod stwierdzeniem (użytym przez Ciebie): "został przewieziony do Rzeszy"? Poległych na terenie działań Grupy Armii "Południe" własnych żołnierzy Niemcy chowali najpierw na prowizorycznych cmentarzach, a następnie (z tego, co mi wiadomo, a te wiadomości są naprawdę skąpe) ekshumowano i złożono ich szczątki na cmentarzu zbiorczym w Bielsku (niem. Bielitz), czyli obecna Bielsko-Biała. Po wojnie Polacy urządzili tam (z rozmysłem zresztą) camping. Chyba były tam po 1989 r. jakieś prace ekshumacyjne (dla tego obszaru cmentarzem zbiorczym jest nekropolia VDK w Siemianowicach Śląskich). Niemcy jednak mają spory bałagan w dokumentacji i chyba sami nigdy nie doliczyli się dokładnej liczby poległych we IX '39 własnych żołnierzy (choćby dlatego, że nie byli w stanie wyjaśnić losu wszystkich swoich zaginionych). Znany mi jest osobiście przypadek, że centrala VDK (=Volksbund Deutsche Kriegsgraeberfuersorge czyli Niemiecki Krajowy Związek Opieki nad Grobami Wojennymi) dopiero 60 lat po zakończeniu II wojny św. dowiedziała się o losie kilku żołnierzy z niemieckiego 83 pułku piechoty (28 DP, VIII Korpus Armijny, 14. Armia), którzy byli pochowani na cmentarzu w Gostyniu (między Mikołowem a Pszczyną - Górny Śląsk) i w 1940 r. ekshumowano ich do Bielska. Skąd o tym wiem? Ano sam im tą informację podsunąłem.
Jeśli chodzi o potencjalną możliwość "ściągnięcia" przez rodzinę zwłok w rodzinne strony, to podczas II w.św. było to możliwe głównie na terenie III Rzeszy jako takiej (tzn. także z terytoriami wcielonymi do Rzeszy - jak np. Wielkopolska - jako Warthegau) w przypadku osób, które zmarły w lazaretach (znam przypadek szeregowca, który zmarł w lazarecie Luftwaffe w Poznaniu i został pochowany w Miśni/Saksonia) bądź np. w katastrofach (na cmentarzu parafialnym św.Rodziny we Wrocławiu, dawnym cmentarzu ewangelickim, jest grób niem. lotnika, który zginął w katastrofie lotniczej w 1940 r. na terenie ob. landu Szlezwik-Holsztyn, konkretnie pod Kilonią). W znanych mi przypadkach ranga nie stanowiła przeszkody (oba przypadki to szeregowcy), w przeciwieństwie do I w.św., gdzie o transport zwłok mogły się starać (z pozytywnym skutkiem) głównie rodziny oficerów.

Masz jeszcze jakieś dane o tym oficerze?

Otóż tak sie składa,że znam tego Pana Juliana. Jak na tamte czasy jest on człowiekiem bardzo młodym bo chyba rocznik 1929. Tak się składa, ze jego sasiadami była rodzina żydowska. Rozmawiałem nawet z Panem Mosze Barthem. Oni nie mieli w domu piwnicy wiec schronili sie do piwnicy rodziców Pana Juliana.
Natknałem się na wspomnienia Proboszcza Klimkówki który opisuje trochę tamte wydarzenia. Poległego oficera pochowano koło dworu Ostaszewskich( o tym ze był to kapitan słyszałem z kilku zródeł) a potem z honorami przewieziono do Rzeszy , niestety wiecej o nim nie mam informacji. Natomiast poległego St. Ginalskiego Niemcy zabronili pochować ,dopiero Proboszcz uprosił dwóch mężczyzn i nocą pochowano go na cm w Klimkówce przykrywając płaszczem żołnierskim. Dał też znac żonie która mieszkała w Polance. Po kilku dniach przewiezono go do Polanki.

Zajrzałem z ciekawości i... chyba muszę namieszać w dyskusji ;)

9.9.1939 pod Rymanowem zginął major Joachim von Ahlfen, ur. 1.7.1905 w Poczdamie, dowódca 3. kompanii Gebirgs-Pionier-Bataillon 54.
Niestety nie są mi znane okoliczności jego śmierci, ani ewentualne pokrewieństwo z gen. Hansem von Ahlfenem.

Namieszać jak namieszać ,wszystko się przyda nawet mało istotny fakt . Czy te dane sa w jakiejś publikacji? Ja myślę ze podjechał za blisko pozycji obronnych zlokalizowanych w okolicy dawnej cegielni.

Faktycznie wpisałem w wyszukiwarkę i wyskoczyło po hiszpańsku nawet z fotografia ale ja ani hiszpańskiego ani niemieckiego ,buuu

Obawiam się że nie jest to mało istotny fakt, ale bardzo prawdopodobne rozwiązanie twojej zagadki.

9 września zginęło tylko trzech niemieckich kapitanów - Heuer pod Łęczycą, Simons pod Kurpikami (Wizna) oraz von Jablonowski pod Prędocinkiem (bitwa pod Iłżą). Prosty wniosek, że jeśli twój gość zginął 9.9.39, to raczej kapitanem nie był. Zginęło też - wraz z oficerami rezerwy - 10 poruczników (najbliżej pod Buskiem), 25 podporuczników (najbliżej pod Rzeszowem i Kolbuszową), a z wyższych od kapitana 1 SS-Sturmbannführer (nie podano gdzie) i 6 majorów. Nie ma w ogóle innych poległych w miejscowościach: Rymanów, Klimkówka, Iwonicz itp. Wychodzi na to, że "kapitan" z Klimkówki to może być major z "Rymanowa".
Informacji prawdopodobnie nie ma w popularnej literaturze dotyczącej 1.GD; ewentualnie może w jakimś białym kruku coś wspomną. Moje informacje pochodzą z bazy danych VDK, która została opracowana na podstawie spisów poległych oraz informacji o pochówkach. Dla 1939 roku jest prawie kompletna - rzędu 99% - a jedyny minus jest taki, że ok. 5% poległych nie ma przypisanego miejsca śmierci (m.in. dwóch poruczników). Czyli skuteczność metody można ocenić na 94%. W każdym razie, trzebaby jakiegoś pecha, żeby to był inny gość.

Mam z kolei pytanie do ciebie, skoro zajmujesz się rejonem Rymanowa: kolega przyniósł mi kiedyś kawałek blachy lotniczej, znaleziony w rejonie Polan Surowicznych, przypuszczalnie przyniesiony tam przez kogoś niedługo po katastrofie. Blacha jest niewątpliwie radziecka. Czy ktoś coś mówił o jakimś samolocie w tamtej okolicy?

O tym ze był to kapitan słyszałem od mieszkańców, do takich relacji trzeba podchodzic z rezewa. Na tej fotografi którą znalazłem teraz w necie widoczna jest naszywka na mundurze ,zgadza sie tez data ,nie ma tylko miejsca. O samolocie w okolicy Polan nie słyszałem ale tamtędy przechodziło natarcie wojsk radzieckich które potem przekroczyły granice w okolicy Kanasiówki dużo wczesniej jak przez dolinę smierci więc cokolwiek mozna tam znaleźć . Wtedy Polany były dużą wsią -teraz to pusta duża dolina, dobrze byłoby popytac kolegi o dokładniejsze miejsce. Myślę ze sprawą zainteresowalby sie też Pan Olejko.

Jednak wtedy był to kapitan,znalazłem inna informacje zgadza sie imie nazwisko data urodzenia . Nie rozumiem tylko tych skrótów
(Todesdatum &Ort 9.09 1939 Rymanow nordostwarts des Dukla- Passes Polen) i ( Einheit Pi-Btl.2) . Zapewne został awansowany pośmiertnie.

Pan Olejko to o ile mi wiadomo skręcił ostatnio w kierunku badań I wojny światowej i zobaczymy, co będzie dalej. Osobiście z pewnych względów - nazwijmy to: etycznych - nie chciałbym zahaczać o tą osobę. Wolę współpracę z lokalnymi pasjonatami, z którymi można rozwiązywać różne zagadki, niż z jakąś medialną i znaną postacią, która w swoich programach parę razy, delikatnie mówiąc, naciągała różne fakty.

Z tym kapitanem to ciekawa sprawa, niemniej wydaje mi się że w zestawieniu, w którym go znalazłeś jest błąd. Nawet chyba niezamierzony.
Mianowicie, według innego zestawienia, opartego na czymś w rodzaju rocznika oficerskiego, von Ahlfen był 1.10.1938 kapitanem, ale od 1.9.1939 majorem:
http://forum.panzer-archiv.de/viewto...0efa216de10485 (szukaj w drugim poście)

Ja z kolei miałem dane stąd:
http://www.volksbund.de/index.php?id...rlustsuche_pi2[gid]=6be8c1cbf81eb2ba961e7c1709672416
i raczej nie spotkałem się z sytuacją, żeby w wykazie był stopień nadany pośmiertnie.

Jeśli gość awansował w dniu wybuchu wojny, mógł jeszcze mieć płaszcz z nieaktualnymi dystynkcjami i może po tym uznano, że to kapitan?

To, czego nie rozumiesz:
Data i miejsce śmierci: 9.09.1939 Rymanów na północny wschód od Przełęczy Dukielskiej, Polska
Oddział: 2 batalion saperów (Pionier-Bataillon 2) - prawdopodobnie mogła była to być jego jednostka macierzysta, choć pierwszy wykaz informuje, że już w marcu 1939 był w 54 górskim batalionie saperów.

Z tym stopniem sprawa jest ciekawa. Jeżeli chodzi o ten samolot to niestety mieszkańcy Polan wyjechali i od nich sie nie dowiesz niczego. Starał bym się zlokalizować dokładniej miejsce ,na pewno musza być jeszcze inne fragmenty samolotu wtedy można by ustalic co to za typ maszyny. W Polanach zdarza się jeszcze znaleść różne ,,wykopki,, sa widziałem jakiś czas temu hełm i elem. wyposażenia.

Piters miałeś racje awansował. Też znalazlem coś podobnego. Trudno pomylic dystynkcje majora z kapitanem .Widocznie miał jeszcze stare.

Tydzień nie zaglądałem do tego wątku, a tu proszę - takie ciekawe rzeczy się dzieją :smile:
Przede wszystkim - poległy 9.IX 1939 pod Rymanowem major Joachim von Ahlfen. Ustalenie pokrewieństwa z późniejszym komendantem Festung Breslau, gen.mjr. Hansem von Ahlfenem, powinno by moją działką, bo interesuję się historią walk o moje rodzinne miasto w 1945 r. :wink: Na pierwszy rzut oka jest to całkiem możliwe - obu panów dzieliła różnica 8 lat, a i miejsca urodzenia obu leżą blisko siebie (HvA urodził się w Berlinie). Sprawdzę, jak wrócę do "Heimatstadt" (bo teraz siedzę w Krakowie).

Dorzucę coś jeszcze w kontekście wojennej historii Rymanowa, ale z I, nie II wojny światowej. W wiedeńskim kościele kapucynów (tym, gdzie w podziemiach spoczywają habsburscy cesarze, cesarzowe i inne ważne persony tej familii) znajduje się m.in. pamiątkowa tablica, poświęcona poległym z austro-węgierskiego 13 Pułku Ułanów. Imiennie upamiętniono na niej oficerów, a liczebnie podoficerów i zwykłych ułanów. Poza poległymi w wojnie prusko-austriackiej 1866 są tam też nazwiska oficerów poległych podczas I w.św. Dwóch wymienionych oficerów poległo pod Rymanowem 7.V 1915 r.:
Major Michael R.[itter] v. Krasicki
Rittm.[eister] Karl Riedl.
Pułk ten stacjonował przed wybuchem wojny w Galicji (bodajże we wschodnim jej rejonie), stąd znajome polskie nazwisko Krasicki. Może to jakiś krewny Augusta Krasickiego, który ruszył na Wielką Wojnę z Leska i opisał to w znanych wspomnieniach? Niemniej dwu poległych oficerów tej rangi sugeruje, że w szóstym dniu od rozpoczęcia ofensywy Państw Centralnych pod Gorlicami była w rejonie Rymanowa jakaś całkiem spora potyczka. Rotmistrz Riedl mógł byc dowódcą szwadronu. Kim był Krasicki, pojęcia nie mam. Może w PSB trzeba sprawdzic?
Na wspomnianej tablicy jest jeszcze jedna beskidzka ciekawostka. 12.V 1915 r. pod Tyrawą Wołoską(obecnie pow. sanocki) poległ podporucznik (Leutnant) Leon R.[itter] von Sielecki. Kolejna ciekawostka do sprawdzenia dla miłośników walk z okresu I w.św. w tym zakątku Polski ;)

No i tu bede mógł cos niecoś pomóc. Mam książkę ze wspomnieniami z pierwszego roku wojny właśnie z terenu Rymanowa więc poszperam gdzie toczyły się walki 7 .05. Wiem że duża bitwa była na górze Klarowiec i w okolicy Beska gdzie dziś jest mały cmentarz z tego okresu z jednym juz tylko nagrobkiem.

Cytat:

---

Zamieszczone przez bogdan64

No i tu bede mógł cos niecoś pomóc. Mam książkę ze wspomnieniami z pierwszego roku wojny właśnie z terenu Rymanowa więc poszperam gdzie toczyły się walki 7 .05. Wiem że duża bitwa była na górze Klarowiec i w okolicy Beska gdzie dziś jest mały cmentarz z tego okresu z jednym juz tylko nagrobkiem.

---

Z góry i z dołu dziękuję

:smile:

no i co nieco poszperałem, najpierw w sieci odnalazłem wspomnianą tablice w kościele o. Kapucynów we Wiedniu, potem odnalazłem ów pułk ułanów. Natomiast autor wspomnień dosyć dokładnie opisuje wydarzenia właśnie z 7 maja. 6 była bitwa na wzg.Klarowiec ( dzisiejsza Rogowska Góra) a następnego dnia wojska austro-węgierskie zajęły Klimkówkę i wieczorem Rymanów.Według tej relacji mogli też zginąć w wyniku zasadzki zorganizowanej koło przysiółku Turkówka lub nawet w wyniku ostrzału przez własną artylerię. Polecam lekturę ks Waisa -wspomnienia pierwszego roku wojny. Jeżeli byłby problem z odszukaniem w sieci mogę podesłac na e-maila w formacie PDF. Autor wspomina też i o innych jednostkach nawet o pułkowniku który stacjonował u niego.Interesowały by mnie tez inne materiały o wydarzeniach z tego okresu

Dowiedziałem się , że samolot spadł ale w sasiednim Darowie do potoku.

Ktoś pytał mi sie o rozbity samolot w okolicach Rymanowa. Na przełomie 1942/3 rozbił sie niemiecki dwusilnikowy koło Iwonicza w lesie ,podobno zaczepił o linie wysokiego napięcia.