Czy znacie bieszczadzką gwarę?

[lucyna]

Szubienicznik, uciekł spod szubienicy, dwoistość natury kobiecej;-) . Z naszą gwarą mamy problem. Poszczególne miejscowości były często izolowane, a dodatkowo istniało coś w rodzaju wrodzonej niechęci mieszkańców jednej miejscowości do mieszkańców drugiej miejscowości. Najlepszym i najbardziej znanym przykładem jest Wołosate. Mieszkańcy jako korolewscy prawie nigdy nie wchodzili w związki małżeńskie ze swoimi sąsiadami z okolicznych lecz szukali swoich współmałżonków na Górnych Węgrzech. W związku z tym były duże różnice językowe. To samo słowo w Olszanicy mogło oznaczać łobuza ale już w Baligrodzie coś zupełnie innego. Z tym problemem spotkali się na początku XX w. animatorzy szkolnictwa wprowadzając podręcznik łemkowski. Oparli się na gwarze zachodniołemkowskiej, która już na wschodniej łemkowynie nie była zrozumiała.
Też przygotowałam zagadki.
Co to jest: kysełycia, warianka, staranka, zamiszka.

[WUKA]

kysełycia-zsiadłe mleko (?)
zamiszka zwana pewnie też kałatuszką-ręczny "mixerek"z czubka choinki

[lucyna]

zamiszka=mamałyha
kysełycia ciepło,ciepło zgaduj proszę

[agape]

zamiszka=mamałyha
kysełycia ciepło,ciepło zgaduj proszę

A propos mamałygi, pamiętam, że kiedy byłam mała, pewnego razu moja mama coś jadła, jakieś takie nie wiadomo co, więc zapytałam: a co mama je? w odpowiedzi usłyszałam: mamałygę, podobno zrobiłam wielkie oczy, podeszłam do mamy i pytam: maś łyge, maś?

Kysełycia kojarzy mi się z kapustą kiszoną????

[lucyna]

A propos mamałygi, pamiętam, że kiedy byłam mała, pewnego razu moja mama coś jadła, jakieś takie nie wiadomo co, więc zapytałam: a co mama je? w odpowiedzi usłyszałam: mamałygę, podobno zrobiłam wielkie oczy, podeszłam do mamy i pytam: maś łyge, maś?

Kysełycia kojarzy mi się z kapustą kiszoną????

Tak to nazwa popularnej zupy kwasówki lub żuru owsianego, przeważnie połączenie kwasu z kapusty z żurem owsianym z dodatkiem kartofli. Ohyda, czasami muszę to jeść na spotkaniach serwujących kuchnie regionalną, taką nieprzetworzoną.
Mamałyga to zupa mleczna z kaszki kukurdzianej, w niektórych częściach Karpat podstawa pożywienia. Podawana na słodko, na ostro. Kuchnia rumuńska z niej słynie. Czasami potrawy są przepyszne.
Pozostały warianka i staranka.

[agape]

Pozostały warianka i staranka.

Obydwie to (tak mi się przynajmniej wydaje) nazwy potraw, warianka to może coś z pierogami ma wspólnego, a staranka jakaś ścieranka czy jak??

A co do szubienika to słowo to pochodzi z języka ukraińskiego, gdzie 'szybenyk' znaczy 'obwieś, urwis' i w tym znaczeniu było, a czasem jest używane również w Baligrodzie.

[agape]

kysełycia-zsiadłe mleko (?)
zamiszka zwana pewnie też kałatuszką-ręczny "mixerek"z czubka choinki

U mnie w domu kałatuszka (śliczne określenie) to kłotewka, gdzie indziej słyszałam też o kołotewce lub mątewce, ale kałatuszka i tak najbardziej mi się podoba:)))

[joorg]

...... lub mątewce, ale kałatuszka i tak najbardziej mi się podoba:)))

U nas zdecydowanie mątewka - ale pozostałe nazwy ładniejsze , bo mącić różnie sie kojarzy.
Jak dokładnie można zinterpretować słowo "łońskiego roku" ? Wiadomo, "zeszłego ...poprzedniego " ale chyba nie jest to tak dosłownie , bo nie mówi się np. "łońskiego tygodnia , m-ca itp."

[lucyna]

Tak, masz rację. Staranka to ścieranka na mleku, a warianka to także kwasówka tylko bez żuru owsianego. Spotkałam się też z nazywaniem kwasówki barszczem z kiszonej kapusty.

[chris]

Życzę miłej bytności w przybytku, z którego nawet królowie korzystają, nie wspominając o zwykłych śmiertelnikach ...