Cmentarze wojenne

[Trismela]

Poruszyliście tu m.in. temat cmentarza na Chryszczatej. Czy ktoś dysponuje jakimis zdjęciami tegoż obiektu lub zechciałby udzielić dokładnej wskazówki na temat jego lokalizacji? Dwa lata temu próbowalem go odszukać, ale mimo wskazań mapy na nic takiego nie natrafiłem...

Mam tylko takie
Jest przy samym szlaku, mnie się wydaje, że nie sposób przeoczyć.
Natomiast ta tabliczka na pierwszym zdjęciu to nie jestem pewna co to bo było trochę schowane w chaszczach i przede wszystkim spowite gęstą mgłą- nie doczytałam. Ale zapewno ktoś inny wie. :)

[pablo]

Hmm, rzeczywiście - krzyż wyrasta dość wyraźnie spośród paproci... A mógłbym przysiąc, że patrząc ze szczytu jak i ze scieżki poniżej widziałem tylko paprocie... No cóż, temat do poprawki

[Leuthen]

Natomiast ta tabliczka na pierwszym zdjęciu to nie jestem pewna co to bo było trochę schowane w chaszczach i przede wszystkim spowite gęstą mgłą- nie doczytałam. Ale zapewno ktoś inny wie. :)

Ja wiem
Idąc od strony Jeziorek Duszatyńskich na szczyt Chryszczatej, mija się 3 krzyże informujące o tym, że jest to miejsce spoczynku poległych w I wojnie światowej żołnierzy. "Mgliste zdjęcie" przedstawia krzyż położony na prawo od szlaku, ok. 30-40 metrów od ścieżki. Idąc dalej (dość niedaleko) tuż koło ścieżki po lewej stronie znajduje się kolejny krzyż tego typu. Natomiast duży krzyż z wierszem (coś mi się kojarzy, że jest to kopia jednej z inskrypcji z cmentarza pierwszowojennego w Galicji Zachodniej) jest na prawo od szlaku w paprociach i baaaaardzo rzuca się w oczy. Idąc od wskazanej przeze mnie strony nie sposób go nie zauważyć. Jest on pierwszą mijaną w tej drodze żołnierską mogiłą. Można tam sobie przysiąść na kamieniu-ławie i podumać nad losami ludzi, których nazwisk nie znamy, którzy być może nie wiedzieli wcześniej nawet o istnieniu Bieszczad, a których rozkazy dowódców rzuciły w objęcia śmierci...

Ze szczytu Chryszczatej nie widać żadnego cmentarza! Trzy w/w krzyże można bez trudu wypatrzeć - wystarczy uważnie się rozglądać. Można też wtedy dostrzeć ślady okopów z tego okresu.

[stach]

Witam, ten krzyż we mgle- wydaje mi się że to jest miejsce w którym poległ lub został naprędce pochowany wojak a jego szczątki zostały znalezione przez kopaczy-poszukiwaczy militariów. Kilka podobnie ozaczonych miejsc widziałem w okolicach Rabego i Berda k. Baligrodu a treść na tabliczce jest mniej więcej taka "tutaj spoczywa nieznany żołnierz poległy w 1914/15.Pozdrawiam.

[Leuthen]

Witam, ten krzyż we mgle- wydaje mi się że to jest miejsce w którym poległ lub został naprędce pochowany wojak a jego szczątki zostały znalezione przez kopaczy-poszukiwaczy militariów. Kilka podobnie ozaczonych miejsc widziałem w okolicach Rabego i Berda k. Baligrodu a treść na tabliczce jest mniej więcej taka "tutaj spoczywa nieznany żołnierz poległy w 1914/15.Pozdrawiam.

Wydaje mi się, że masz rację. Bieszczady są terenem intensywnie penetrowanym przez tzw. poszukiwaczy, czyli ludzi chodzących z wykrywaczami metali (oprócz militariów szukają też innych pamiątek - np. monet), o czym świadcząc chociażby wątki zakładane na forach eksploracyjnych ("Odkrywca", IOH i inne). Jako że Anioł Śmierci zebrał w Bieszczdach w w latach 1914-1915 bardzo krwawe żniwo, poszukiwacze od czasu do czasu napotykają na pojedyncze i zbiorowe mogiły żołnierzy austro-węgierskich i rosyjskich. Ci bardziej przyzwoici poszukiwacze (bo jak wszędzie, zdarzają się ludzie amoralni, którzy zabiorą wszystko, co zachowało się przy nieboszczyku - np. bagnet, klamrę od pasa i guziki, i zostawią kości na wierzchu!) starają się upamiętnić jakoś tych nieznanych poległych, choćby robiąc takie krzyże o jakich mowa w tym wątku. Wysoki Dział, w którym leży masyw Chryszczatej, był terenem bardzo ostrych walk. Z Przełęczy Żebrak startowała austro-węgierska próba deblokady oblężonego Przemyśla. Atak szedł przez dolinę, w której leżała wieś Rabe, na Baligród. Utknął w zaspach śniegu, którego w krótkim czasie napadało kilka metrów!

[pablo]

Austriakom mocno zależało na deblokadzie Przemyśla, więc nie odpuszczali tak łatwo - gdyby nie warunki atmosferycznie być może cała akcja by się nawet powiodła. A w takich warunkach mało kto myślał o właściwym pochówku tysięcy poległych, stąd takie znaleziska. Oby tylko zawsze były one traktowane z należytym szacunkiem...

[stach]

Witam. Co do upamiętniania miejsca pochówku żołnierza, krzyżem stawianym przez poszukiwaczy mam mieszane uczucia, co prawda jest to pozytywny odruch , ale jego skutki mogą być odwrotne od zamierzonych, ponieważ wskazują miejsce PSEUDO POSZUKIWACZOM a wręcz CHIENOM CMENTARNYM którzy rozkopią to miejsce do cna, zostawiając kości na wierzchu. Moim zdaniem bezpieczniej było by ułożyć niewielki kopczyk z kamieni z chwilą zadumy i to wszystko.
W Beskidzie Niskim była możliwość na ekshumację czy choćby pozbieranie poległych i ułożenie szczątków na cmentarzach, w Bieszczadach niestety tego w wielu wypadkach zabrakło i pewnie dlatego dzisiaj kości są znajdowane wszędzie, gdzie kto padł, tam został na wieki, chyba że lisy i wilki porozciągały go po Bieszczadzie. Pozdrawiam

[Leuthen]

Co do upamiętniania miejsca pochówku żołnierza, krzyżem stawianym przez poszukiwaczy mam mieszane uczucia, co prawda jest to pozytywny odruch , ale jego skutki mogą być odwrotne od zamierzonych, ponieważ wskazują miejsce PSEUDO POSZUKIWACZOM a wręcz CHIENOM CMENTARNYM którzy rozkopią to miejsce do cna, zostawiając kości na wierzchu. Moim zdaniem bezpieczniej było by ułożyć niewielki kopczyk z kamieni z chwilą zadumy i to wszystko.

Również i tu masz rację - ale wybór, czy znalezione szczątki zostawić "ohne Kreuz und Blume", jak to by ujęli Niemcy ("bez krzyża i kwiatów"), co być może zapobiegnie rozkopywaniu mogiły przez ludzi nie mających krzty szacunku dla poległych, czy też postawić go licząc się z tym, że może dojść do takiej sytuacji, jak opisujesz - JEST TRUDNY. "Hieny cmentarne" to, moim zdaniem, margines, choć wyrabiają opinię całem środowisku eksploratorów. Niepisany kodeks poszukiwacza potępia ostro takie praktyki, a spotkałem się z opisem jak jeden (porządny) poszukiwacz ścigał po lesie drugiego, którego ten pierwszy przyłapał na rozkopywaniu cmentarza...

W Zachodniej Galicji (obejmującej też Beskid Niski, choć nie cały) podjęto decyzję o upamiętnieniu poległych, czego efektem są choćby monumentalne nekropolie w Gorlicach i ich okolicy, Limanowej itd. W Galicji Środkowej (w tym w Bieszczadach) i wschodniej takiej akcji nie podjęto, choć wojna zebrała tam równie tragicznie żniwo - stąd wielu cmentarzy czy mogił nie da się nawet obecnie z dużym przyblizeniem zlokalizować, chyba że ktoś chodzący z wykrywaczem natknie się na kości, bo będzie przy nich coś metalowego...

Przy okazji - po słowackiej stronie Bieszczad, w Osadnem, znajduje się kaplica w dość niezwykły sposób upamiętniająca poległych żołnierzy rosyjskich z PWS. Zobaczcie sami: http://odkrywca.pl/osadne-slowacja-7...15.html#638615
W Polsce coś podobnego znajduje się w Sudetach, w Kudowie-Czermnej i nazywa się "Kaplicą czaszek", ale tam spoczywają szczątki ludzi z XVII i XVIII w., zmarłych głównie podczas zaraz towarzyszących wojnie 30-letniej i wojnom śląskim.

[historyk75]

Wydaje mi się, że masz rację. Bieszczady są terenem intensywnie penetrowanym przez tzw. poszukiwaczy, czyli ludzi chodzących z wykrywaczami metali (oprócz militariów szukają też innych pamiątek - np. monet), o czym świadcząc chociażby wątki zakładane na forach eksploracyjnych ("Odkrywca", IOH i inne). Jako że Anioł Śmierci zebrał w Bieszczdach w w latach 1914-1915 bardzo krwawe żniwo, poszukiwacze od czasu do czasu napotykają na pojedyncze i zbiorowe mogiły żołnierzy austro-węgierskich i rosyjskich. Ci bardziej przyzwoici poszukiwacze (bo jak wszędzie, zdarzają się ludzie amoralni, którzy zabiorą wszystko, co zachowało się przy nieboszczyku - np. bagnet, klamrę od pasa i guziki, i zostawią kości na wierzchu!) starają się upamiętnić jakoś tych nieznanych poległych, choćby robiąc takie krzyże o jakich mowa w tym wątku. Wysoki Dział, w którym leży masyw Chryszczatej, był terenem bardzo ostrych walk. Z Przełęczy Żebrak startowała austro-węgierska próba deblokady oblężonego Przemyśla. Atak szedł przez dolinę, w której leżała wieś Rabe, na Baligród. Utknął w zaspach śniegu, którego w krótkim czasie napadało kilka metrów!

witam. jako że zaliczam sie do tych biegających w wykrywaczem, muszę powiedzieć, że istnieje pewien kodeks odkrywców, który stanowczo odcina nas od hien. oczywiście tych drugich nie brakuje. więc zapewniam, że ci normalni będą dbać o nasze górki !!!
po raz pierwszy byłem teraz w biesach, po wcześniejszych wypadach w inne górki, i nie napiszę nowości- wrócę tam niebawem :)
pozdrawiam

[Pawelk]

Historyk75 sam kopie (i zasypuje) dołki, ale wszystko zależy od człowieka- jeden będzie umoralniał innych a sam z tych swoich zasad zrobi sobie spółkę z ograniczoną odpowiedialnością. Drugi natomiast jak tylko trafi kość paliczka to od razu wystruga krzyż...

Ja łążenie z wykrywką traktuje bardzo rekraacyjnie i nie nastawiam się na konkretne "zdobycze". Ot trafi się coś albo nie- tak i tak dobrze. Znam jednak osoby, które nie wrócą zanim czegoś nie wykopią (jakieś wewnętrzne ciśnienie na efektywność) i przypuszczam, że własnie takim osobom bliższe by było rozkopywanie mogił, ale nie wrzucam wszystkich do jednego worka



...ale wiadomo "tacy" zawsze dorabiają gębe reszcie...