Macewy z kirkutu w Cisnej

[Basia Z.]

Macewy mogą być różne.
Jest np. spora różnica między kirkutami małopolskimi, a tymi na Śląsku, gdzie macewy (zwłaszcza te nowsze, z okresu międzywojennego) miewają kształt bardziej zbliżony do łacińskich płyt nagrobnych.

Moje zdjęcia z kirkutu w Pszczynie:

http://picasaweb.google.com/basia.zy...75988696403474

(oraz kilka kolejnych)

Oraz z małej miejscowości Cieszowa obok Koszęcina:

http://picasaweb.google.com/basia.zy...18239272037250

(oraz kilka kolejnych)

Jak widać na tych zdjęciach zakończenia są bardzo rożne, ale budulcem jest jednak jednolity kamień.

Bardziej mnie niepokoi co innego.
Te kamienie znalezione obok szosy wyglądają na wszystkie jednakowe (chociaż ze zdjęć być może odnoszę mylne wrażenie), a macewy były różne - każda inna.

Na miejscu nie byłam, więc nie wiem, poza tym od zabytków judaistycznych też nie jestem specjalistką.
Ale myślę że sprawą warto zainteresować konserwatora zabytków.

Pozdrowienia

Basia

[natasha]

Tu temat się troszkę komplikuje.... jesli ktoś czytał uważnie to zauważył,że pisząc o trzeciej grupie macew ("z innej bajki") wymieniłam pomniki,nagrobki lastrikowe.Tego typu macewy powstawały już po wojnie jako symbol upamiętnienia pomordowanych Żydów,bądź jako replika zniszczonych nagrobków,często upamietniały mogiłe zbiorową.W tym oprzypadku zuepłnie śmiało możemy mówić o innym budulcu niż piaskowiec.Jasne,ze mógł być to beton. Nagrobki tumbowe np, czyli takie bardzo zbliżone do chrześcijańskich(gdzie tumba - właśnie z reguły z betonu- zajmuje całą powierzchnię grobu jest świetnym tego przykładem.Ale taki nagrobek (tumbowy) to MACEWA + TUMBA,więc tu sprawa jest prosta.Macewa jest w dalszym ciągu jednolitym kamieniem.
Nie biorę pod uwage obecnych trendów w żydowskiej sztuce kamieniarskiej- teraz wszytsko jest możliwe.Nagrobki bardzo przypominają te z cmentarzy chrześcijańskich - do tego stopnia,że w twarzach zwierząt,będących częstym motywem polichromii macew można doszukać się wyobrażeń twarzy ludzkiej (zabronione!).
Może tak zdarzyć się,że macewy stawia się na betonowej podstawie - ale to dalej: PODSTAWA + MACEWA. Jak widzimy zawsze ta druga traktowana jest jakby osobno.
Często macewy hitlerowcy bądź okoliczna ludność używali jako elementy dróg,ganków,murów - wtedy kamienie zalewali betonem. Dlatego może się tak zdarzyć,ze po latach,odnalezione,wyglądają jak "oblane" betonem.

Jeszcze jedno - zauwazcie,że często w rozmaitych dokumentacjach kirkutów podliczając nagrobki ich badacze pisza: ileś tam macew + ileś tam betonowych nagrobków.te betonowe płyty traktuje się więc bardziej jako oznaczenie grobu niż sam grób.

Daszki - ja spotkałam się z metalowymi i kamiennymi.Częściej z metalowymi przyznaję.

Oczywiscie wszystko to znowu "z marszu",z głowy,żeby udzielić pełnje,stuprocentowej odpowiedzi musiałabym poszperać w knigach i materiałach.Niestety nie bardzo czas pozwala mi przyjrzeć się dokładnie tematowi.Nawet zdjęcia potraktowałam troszkę po macoszemu..więc jeśli komuś nmie podoba się moje "wymądrzanie" na sucho - od razu walic jak w ogień :) ja się nie obrażam.

[kobieta_bieszczadzka]

Znawcą też nie jestem, ale mieszkam tuż obok starego cmentarza żydowskiego w Lublinie.... macewy są tu przeróżne.... oczywiście te najstarsze, czyli z połowy XVI w. są z litego kamienia.... najczęściej spotykane są zamknięte właśnie linią prostą, bez ornamentów zdobniczych.... ale są tu również macewy żelbetowe, czyli z normalnym zbrojeniem i zalane betonem.... :) ...

Mogę się skontaktować z osobami zajmującymi się kirkutem w Lublinie, myślę, że mogły by się wypowiedzieć najpełniej o znalezisku Anyczki :)....

pozdrav
kobita


ps. (zdjęcia: Yarek Shalom) http://www.izrael.badacz.org

[Misieg]

Kurcze, to może być bardzo ciekawe odkrycie, o ile są to na prawdę macewy,ja tam się na tym nie znam, ale dobrze by było też skonsultować się z jakimiś ludźmi znającymi sie na budowie dróg czy coś takiego...może te hmm...płyty? były używane w jakikolwiek sposób do wzmacniania drogi, serpentyn albo jakie licho,znaczy się ze były do tego specjalnie zrobione, a nie wykorzystane do tego...chociaż wyglądają jak macewy i to mnie cieszy, a jak się okaże że to te z Cisnej to będzie rewelacja, Anyczka gratuluję ciekawego odkrycia, ja postaram się zasięgnąć jakiejś informacji o tym..

[Anyczka20]

Witam raz jeszcze.
Niestety spadł śnieg i week endowy wypad w góry w kwesti penetracji terenu okazał się bezcelowy. Poczekajmy do wiosny. Mi tam sie nie spieszy. Być może kiedyś coś ruszy w sprawie. Pożyjemy zobaczymy. Mnie w chwili obecnej przez dłuższy czas w Bieszczadach nie będzie, dlatego ze swojej strony mówię narazie stop w temacie. Jeżeli ktoś z Was miałby ochote pobawic się w odkrywce, to było by mi miło (aluzja do Piotra).
I jeszcze jedna sprawa, Lucyna napisała, że trwały poszukiwania macew w Cisnej i zakonczyły się fiaskiem. A to dziwne. Nie wiem skad pochodzą te informacje, bo ta macewa leży tam nadal za ośrodkiem Perełka. Nawet jest zdjęcie w internecie:
http://www.kirkuty.xip.pl/cisna.htm

To tyle, na dzień dzisiejszy na odległość niewiele moge zdziałać.

Pozdrawiam serdecznie.

[lucyna]

Na to pytanie bez problemu mogę Ci odpowiedzieć. Poszukiwania macewy prowadził Szef centrum informacji w Cisnej. Rozmawiałam też z recepcjonistką z Perełki.

[lucyna]

Alu chylę czoło.Rozmawiam z panem Antoniszczakiem z Cisnej, przewodnikiem. Boże co za wiedza. To są macewy z ciśniańskiego kirkutu. Prowadził badania na ten temat. Po pierwsze obok Perełki jest kilkanaście macew. Po drugie częśc macew na budowę drogi do domu wykorzystał znany z imienia i nazwiska ciśniański chłop. Po trzecie kilka macew użyto do konstrukcji fundamentów jednego z domów. Po czwarte te Twoje fotografie przedstawiają macewy, które zostały w rzucone obok drogi. Dlaczego betonowe? Ponoć zdecydowana większość macew z tego kirkutu była wykonana z betonu, częśc ze zbrojonego betonu. Inskrypcje wykonano na mosiężnych tablicach. Ponoć to było związane z tym , że część ciśniańskich Żydów przewędrowała ze Szkocji. O tym wie gmina żydowska, ostatnio byli tam dwa lata temu.

[Anyczka20]

No i to są konkrety Mogłabyś mi podać na priv kontakt do Pana Antoniszczaka? Jeżeli okazało by się to prawdą, to przynajmniej zakończyło by się gdybanie, czy to coś z moich zdjęć to macewy, czy betonowe słupki. A co do wykorzystywania macew, przy budowie fundamentów, to usłyszałam podobną opinie od miejscowego...ale nie był zbyt trzeźwy, więc nie wziełam na serio tego co mówił.
Dzięki.

[lucyna]

Alu to nie są słupki. Rozmawialam też z Fredem. To właśnie on dał mi namiary na Kolegę. Pana Antoniszczaka poznałam wcześniej i prawdę powiedziawszy ma dobrą opinię w środowisku przewodnickim.

[Kirkuty]

Informację o zdjęciach przesłałem p. Andrzejowi Potockiemu, autorowi tekstu o Cisnej na naszej stronie. Czekamy na jego odpowiedź i opinię w sprawie.