Zagadki z cerkwią w tle ...

[Piotr]

Używam określenia styl archaiczny powszechnie zwanym bojkowskim.

W porządku - tylko nie bardzo widzę celowość podziału tego stylu, jak wcześniej napisałaś na ar. prosty i złożny (?)
Bojkowski odnosi się do terytorium - fakt, że cerkwie tego typu występowały również poza bojkowszczyzną i podzielony został na prosty i złożony (zwany czasem klasycznym).
Natomiast archaiczny odnosi się do pewnego okresu. Jeśli zatem zestawisz Smolnik, Liskowate, Grąziową, nieistniejący Chrewt, itp. z Krywką, Matkowem, itd. to te pierwsze stylem archaicznym będą, ale Krywka czy Matków nie, bo one ewoluowały w tę stronę coś koło (od) XVIIIw. o czym Kuba już wspomniał.
Jeżeli dobrze dywaguje, to na TU masz raptem 3 archaiczne (w tym jedna w skansenie) i o nich powiesz wycieczce archaiczne - a jak powiesz w kontekście powyższego o tamtych? Jest to trochę pomieszanie z poplątaniem.

[lucyna]

Natomiast archaiczny odnosi się do pewnego okresu. Jeśli zatem zestawisz Smolnik, Liskowate, Grąziową, nieistniejący Chrewt, itp. z Krywką, Matkowem, itd. to te pierwsze stylem archaicznym będą, ale Krywka czy Matków nie, bo one ewoluowały w tę stronę coś koło (od) XVIIIw. o czym Kuba już wspomniał

Trudni dyskutowac mi o celowości podziału na styl archaiczny prosty i styl archaiczny złożony. Tak samo jak trudno dyskutować o stylu bojkowskim złożonym i prostym. Został on wprowadzony przez Wołodymira Siczńskiego.
Styl archaiczny moim zdaniem nie odnosi się tylko określonego okresu czasu. To, że ewaluował, że stał się nadchnieniem dla budowniczych cerkwi w Krywce i Matkowie oraz czerpał z niego Zachariewicz tworząc podwaliny s.narodowoukraińskiego swiadczy o sile tradycji i o doskonałości rozwiązań
Jak budowano u nas świątynie? Często obok zniszczonej cerkwi wznoszono następną. Były to obiekty do pewnego stopnia podobne. Wprowadzano tylko pewne nowe rozwiązania ulepszając konstrukcje. Styl ewoluował.

[Piotr]

Trudni dyskutowac mi o celowości podziału na styl archaiczny prosty i styl archaiczny złożony. Tak samo jak trudno dyskutować o stylu bojkowskim złożonym i prostym.

No właśnie jest dokładnie odwrotnie niż piszesz - o stylu bojkowskim prostym i złożonym dyskutować nie jest trudno, bo różnice przy zastosowanie tegoż są oczywiste. O archaicznym prostym i złożonym natomiast trudno - bo cerkwie typu Matków czy Krywka to nie jest styl archaiczny.

[Henek]

Przyglądając się uczonym dysputom postanowiłem zwrócić się o pomoc w rozwiązaniu zagadki rzeźbionej.
Otóż jako człowiek nie znający się na sztuce, wielce się dziwiłem płaskorzeźbom wykonanym na przycerkiewnym krzyżu. ->foto
Co one miałyby znaczyć ?
i po co zostały wykonane ?
... a dla tych co chcą, to można jeszcze zgadywać : obok której cerkwi stoi ten krzyż ?

[Piotr]

płaskorzeźbom wykonanym na przycerkiewnym krzyżu.

Jest kilka interpretacji, zależy jeszcze jaka to cerkiew. Kogut może symbolizować po prostu wschód, wschodzące słońce, wschodzący dzień. Drabina pomost między światem doczesnym a życiem wiecznym, ale też może być symbolem Bogurodzicy (w zasadzie jest to tożsame). Włócznia - tak jak napisał Jaro, symbol męczeństwa Chrystusa.

[jacob.p.pantz]

Mi wiedzę odnośnie cerkwi "wbił do głowy" Bańkosz.

siakieś fundamentalne badania własne prowadził, czy jednak czytał wspomnianych? (-;

kiedyś pojawi się młody wilk, który wprowadzi "rewolucyjne zmiany" w terminologii.

Ino czy się już ta stosowna wadera miotnęła (-;
Jak dotąd to najwyżej Brykowski sprzed 10 lat podgryza Brykowskiego sprzed ćwierćwiecza ((-;

w okolichach na pólnoc od Sanoka mamy kilka cerkiewek o jednolitym stylu. Coraz częściej pojawia się określenie styl pogórzański: wyrażna trójdzielność, każda część z wyjątkiem prezbiterium pokryta dachem dwuspadowym, z wyrażnie wyodrębnioną wieża będąca częścią bryły. Pięknym przykładem tego stylu jest cerkiew w Siemuszowej. Mamy także do czynienia z świątyniami tzw. bezstylowymi, zbudowanymi po 1720 r. które mają w swojej bryle wyraźne wpływy stylu jóżefińskiego.

Pojawiało się to już dawno.
Ale grupa niejednorodna i mało charakterystyczna, poszczególne obiekty czasem
dużo mocniej kojarzą się z podobnymi w bryle choć bezwieżowymi,
niż między sobą.
No i bardziej niż Siemuszową, to na 'obrazek do encyklopedii' raczej Stefkową bym widział;
ta pierwsza bliżej bezstylowości / wpływów kościelnych - jednak to IMVVVHO (-;
Zaś wpływy józefińskie czy landspfarkirsche to bardziej pasują mi do cerkwi murowanych
(miło zaskoczył mnie kiedyś w tym tonie artykuł Krycińskiego, bo chwilę wcześniej
sam skojarzyłem murowane cerkwie Łemkowszczyzny z kościołami Moraw i Dolnej Austrii).

Do niedawna wmawiano nam, że istnieje grupa etnograficzna Dolinian. Wyodrębniono ją dlatego, że w okolichach Leska i Sanoka występowały chałupy wnękowe. Obecnie naukowcy z wyjątkiem skansenu negują ten podział. Mówi się o etnicznym posko-rusko-niemieckim pograniczu o dużym udziałem ludności żydowskiej. Chałupa wnękowa zaś jest swoistym reliktem, pozostałością po średniowiecznym budownictwie.

To niedawno to jakieś 20 lat lub dłużej (-;

Pogranicze polsko-rusko-niemieckie to trudno byłoby znaleźć.
Mozę raczej 2 pierwsze + udział elementów żydowskiego, niemieckiego, cygańskiego etc.
Skądże info o wnękach jako o relikcie średniowiecza??
Bo ja raczej czytałęm o nich jako o wpływie miejskiej architektury (ganki itp.)Sanoka itd.
- tereny pogórzańskie / 'doliniańskie' były mniej konserwatywne
i łatwiej przyjmujace nowinki niż ruska góralszczyzna.

Dla przeciętnego klienta [...] Łatwiej przyswajają sobie styl archaiczny. [...]Używam określenia styl archaiczny powszechnie zwanym bojkowskim.

Hm, sam lubię nomenklaturaę budownictwa cerkiewnego i w pogw@rk@ch
używam,
jednak metodycznie - dla turystów nie jest ona jakoś konieczna.
Nie ma sensu zbytnio szufladkować/etykietkować.
Tak się tu budowało - inaczej niż na sąsiednich obszarach;
to jedyna zachowana (Smolnik) z terenów etnicznie bojkowskich,
a że np. w MBP w stosownym sektorze pokazano obiekt 'zamiejscowy'
to dlatego, że - jak się uważa - budownictwo cerkiewne Bojków było bliskie
najstarszym świątyniom karpackich i okolicznych Rusinów,
co potwierdze archaiczność kultury bojkowskiej,
przejawiajacą się takzę w...
- itd. ciągnąć gadkę, bez mimowolnego stwarzania wrażenia,
że paru wiejskich cieśli na górce zastanawiało się,
w jakim by tu wariancie którego typu postawić cerkiewkę
(-;

BTW: podstawę stylu narodowego stanowiły AFAIK raczej obiekty z Ukrainy 'stepowej'
wzbogacone ewentualnie elementami huculskimi, niż 'bojkowskie'/'archaiczne'

wielce się dziwiłem płaskorzeźbom wykonanym na przycerkiewnym krzyżu. ->foto
Co one miałyby znaczyć ?
i po co zostały wykonane ?

Nie wszystkie interpretacje poprawne w tym akurat przypadku.
Widzimy popularny tak na Wschodzie jak i Zachodzie motyw
zdobienia krzyży i przedstawień pasyjnych - atrybuty męki (zatem i triumfu) Syna Bożego:
http://pl.wikipedia.org/wiki/Arma_Christi
Pod tym ww. linkiem nie ma bodaj drabiny - użyta była do zdjęcia z krzyża ciała Chrystusa.
Na włóczni - o tym jeszcze nie wspomniano - gąbka nasączona octem.
Kogut zaś - w tym zestawieniu - to może być (obok zaparcia Piotra) także nawiązanie
do zmartwychwstania (przebudzenia).

Serdeczności,

Kuba