Niszczejące cerkwie

[Browar]

http://www.nowiny24.pl/apps/pbcs.dll...ZADY/925040341

Zabytkowa cerkiew w Bystrem może jeszcze odzyskać dawną świetność
Krzysztof Potaczała

Jest nadzieja, że jeden z piękniejszych bieszczadzkich zabytków zostanie uratowany. W Bystrem trwają właśnie prace remontowe przy drewnianej cerkwi z 1902 r.

Pieniędzy nie ma za wiele, ale wystarczy, by zabezpieczyć dziurawy dach świątyni. 10 tys. zł dał starosta bieszczadzki, 5 tys. zł – wojewoda podkarpacki.

– Pogoda dopisuje, więc roboty trwają od rana do zmierzchu – mówi Bogusław Augustyn z bieszczadzkiego oddziału Towarzystwa Opieki nad Zabytkami.

Cerkiew nie jest użytkowana, należy do skarbu państwa. Od lat opiekują się nią społecznicy z TOnZ. Nikt nie ma dziś wątpliwości, że głównie dzięki ich zabiegom i determinacji ta unikatowa cerkiew w narodowym stylu ukraińskim jeszcze stoi.

- Ostatnio za grant uzyskany z programu "Działaj Lokalnie” udało się nam ogrodzić świątynię, przygotowaliśmy też tablicę informacyjną o wsi Bystre i tutejszej cerkwi oraz zaplanowaliśmy wydanie folderu – informuje Mieczysław Darocha, prezes bieszczadzkiego oddziału TOnZ. – Tablicę wmontujemy jednak dopiero wiosną. Na zimę nie jest konieczna, bo rzadko kto tu zagląda. Za to od wiosny do jesieni nie ma dnia, by turyści nie odwiedzili Bystrego.


W przyszłym roku opiekunowie zabytku chcą ogrodzić przycerkiewny cmentarz i zabezpieczyć okienka w najwyższej części świątyni, przez które wlatują do środka ptaki. Zaplanowano również wystawę fotograficzną poświęconą bieszczadzkim cerkwiom. Żeby świątynia odzyskała dawny wygląd, potrzeba kilkuset tysięcy złotych. Nie da ich ani wojewoda, ani starosta, dlatego TOnZ szuka możliwości finansowego wsparcia w programach pomocowych.


- Napisaliśmy projekt dotyczący dalszego remontu bystrzańskiej cerkwi do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego – mówi Darocha. – Nie mamy pewności, czy zostanie zaakceptowany, ale musimy próbować.


Cerkiew greckokatolicka w Bystrem koło Czarnej pw. św. Michała Archanioła została zbudowana w 1902 r. według projektu architektów ze Lwowa. W 1951 r. rdzennych mieszkańców wysiedlono do ZSRR, a wieś wróciła do Polski (po wymianie części terytoriów między ZSRR a Polską). Świątynia służyła krótko wiernym wyznania rzymskokatolickiego, jednak władze zakazały odprawiania w niej nabożeństw i ją zamknęły. Od tego czasu była dewastowana, skradziono również część wyposażenia. W 1983 r. pieczę nad zrujnowaną cerkwią przejęło TOnZ.

[Aleksandra]

Czy nowelizacja ustawy o zabytkach pomoże lepiej chronić kulturowe dziedzictwo? Może będzie szansą na uratowanie niszczejących cerkwi?

Mowa o drewnianych świątyniach w Liskowatem koło Ustrzyk D. i w Bystrem w gminie Czarna. Pierwsza pochodzi z 1832 r. Druga - z 1902 r.

- Obydwie cerkwie to perełki - mówi Mieczysław Darocha, prezes Bieszczadzkiego Oddziału Towarzystwa Opieki nad Zabytkami w Ustrzykach D. - Od wielu lat własnymi siłami próbujemy je remontować, ale to działania doraźne i nie są w stanie ich uratować.

Remont konieczny natychmiast
[...]

Dziesiątki pism bez echa

W przeciwieństwie do Liskowatego, cerkiew w Bystrem nie była użytkowana od czasu wysiedlenia ludności w 1951 r. Za PRL-u została zdewastowana i zbezczeszczona - w środku wielokrotnie ktoś urządzał libacje. W latach 90. TOnZ otoczył świątynię opieką. Społecznicy wyremontowali częściowo dach, oczyścili wnętrze, ale pieniądze szybko się skończyły.

- Możemy tylko patrzeć jak te cerkwie popadają w ruinę - skarży się prezes TOnZ. - Napisaliśmy dziesiątki pism do wojewody i podległych mu służb ochrony zabytków. I nic.

Nieosiągalny własny wkład

Zdaniem Darochy, w Polsce są pieniądze na restaurację zabytków, ale większość trafia do dużych miast.

- Dziś istnieją możliwości pozyskiwania funduszy z Unii Europejskiej, ale trzeba mieć 30 procent własnego wkładu. To dla nas nieosiągalne.

Stanem cerkwi w Liskowatem i Bystrem poruszeni są turyści.

- W lipcu obejrzeliśmy wszystkie drewniane świątynie w Bieszczadach - mówią Jacek i Aneta z Kielc. - Do dziś nie mogę zrozumieć, dlaczego konserwator zabytków przez tyle lat nie znalazł pieniędzy na ocalenie tych dwóch cerkiewek. To wstyd.

Zignorowany e-mail

Próbowaliśmy się dowiedzieć, jakie są zamiary Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w sprawie Liskowatego i Bystrego. Na wysłany przed dwoma tygodniami e-mail nie otrzymaliśmy odpowiedzi. [/url]

Tak opisano to w artykule z 4 września 2007.

A tak

Zabytkowa cerkiew w Bystrem może jeszcze odzyskać dawną świetność
Krzysztof Potaczała

Jest nadzieja, że jeden z piękniejszych bieszczadzkich zabytków zostanie uratowany. W Bystrem trwają właśnie prace remontowe przy drewnianej cerkwi z 1902 r.

Pieniędzy nie ma za wiele, ale wystarczy, by zabezpieczyć dziurawy dach świątyni. 10 tys. zł dał starosta bieszczadzki, 5 tys. zł – wojewoda podkarpacki.

– Pogoda dopisuje, więc roboty trwają od rana do zmierzchu – mówi Bogusław Augustyn z bieszczadzkiego oddziału Towarzystwa Opieki nad Zabytkami.

Cerkiew nie jest użytkowana, należy do skarbu państwa. Od lat opiekują się nią społecznicy z TOnZ. Nikt nie ma dziś wątpliwości, że głównie dzięki ich zabiegom i determinacji ta unikatowa cerkiew w narodowym stylu ukraińskim jeszcze stoi.

- Ostatnio za grant uzyskany z programu "Działaj Lokalnie” udało się nam ogrodzić świątynię, przygotowaliśmy też tablicę informacyjną o wsi Bystre i tutejszej cerkwi oraz zaplanowaliśmy wydanie folderu – informuje Mieczysław Darocha, prezes bieszczadzkiego oddziału TOnZ. – Tablicę wmontujemy jednak dopiero wiosną. Na zimę nie jest konieczna, bo rzadko kto tu zagląda. Za to od wiosny do jesieni nie ma dnia, by turyści nie odwiedzili Bystrego.

W przyszłym roku opiekunowie zabytku chcą ogrodzić przycerkiewny cmentarz i zabezpieczyć okienka w najwyższej części świątyni, przez które wlatują do środka ptaki. Zaplanowano również wystawę fotograficzną poświęconą bieszczadzkim cerkwiom. Żeby świątynia odzyskała dawny wygląd, potrzeba kilkuset tysięcy złotych. Nie da ich ani wojewoda, ani starosta, dlatego TOnZ szuka możliwości finansowego wsparcia w programach pomocowych.

- Napisaliśmy projekt dotyczący dalszego remontu bystrzańskiej cerkwi do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego – mówi Darocha. – Nie mamy pewności, czy zostanie zaakceptowany, ale musimy próbować.


Cerkiew greckokatolicka w Bystrem koło Czarnej pw. św. Michała Archanioła została zbudowana w 1902 r. według projektu architektów ze Lwowa. W 1951 r. rdzennych mieszkańców wysiedlono do ZSRR, a wieś wróciła do Polski (po wymianie części terytoriów między ZSRR a Polską). Świątynia służyła krótko wiernym wyznania rzymskokatolickiego, jednak władze zakazały odprawiania w niej nabożeństw i ją zamknęły. Od tego czasu była dewastowana, skradziono również część wyposażenia. W 1983 r. pieczę nad zrujnowaną cerkwią przejęło TOnZ.
[/url]

Byłam tam ostatnio /03.06.2010/ i muszę powiedzieć, że w ulewnym deszczu – serce się kraje. Tak jak nie mogłam ścierpieć widoku zapadającej się kopuły w Baligrodzie, tak teraz piękna cerkiew Bystrem – nie da mi długo spokoju.

O Baligród się już nie muszę tak martwić – prosta kopuła i błyszcząca blacha uspakajają. Cerkiew w Komańczy odbudowana. A teraz czas na Bystre / taka moja, mała nic nie znacząca misja/. Wiele było rożnych dyskusji co zwykły szary człowiek może zrobić, a co nie mam sensu. Wiele lat jęczenia na temat cerkwi w Baligrodzie – przyniosło efekt. „Marudzenia” na forum, marudzenia w każdym samochodzie, którym jechałam na stopa. Ciągłe opowiadanie, „uświadamianie” kolejnym osobom. Mini ziarenka, które nic nie znaczą, a może odrobinę. A przecież nie tylko ja, tak „jęczałam”.
Słusznie, czy nie słusznie – jakoś tak się działo, że o cerkwi, nie dało się zapomnieć na „amen”.

Cerkiew z Komańczy miała, jeszcze większą akcję nagłaśniającą. Dziś spokojnie można napisać, że odbudowano.

Wiem, że jest wiele cerkwi, które wymagają ratunku. Wiem, że ta w Bystrem, położona w tak bliskim sąsiedztwie Michnowca, Czarnej itp. nie jest jedyną, unikalną, drewnianą … ale czy musi się cała zapaść, aby zacząć o nią dbać nie tylko staraniem TOnZ?

Choć z zewnątrz wygląda nie źle, to dach przecieka, kawałek podłogi zapadł się był w październiku i teraz jest duża dziura. Dziura – takie nowe wyposażenie wnętrza - zresztą bardzo edukacyjne, w końcu można naocznie zobaczyć jak budowało się drewniane cerkwie na kamiennych słupach.

Stanem cerkwi w Liskowatem i Bystrem poruszeni są turyści...

Gdy na odchodnym życzyłam pozytywnego nagłośnienia, aby zainteresowały się odpowiednie „siły” - usłyszałam, że wystarczy tylko konkretne działanie państwa.

Nie jestem PAŃSTWEM, więc mogę sobie tylko popisać i założyć kolejny wątek. Licząc, że internetowa wyszukiwarka, często będzie wysoko pozycjonować wpis na forum.

Ziarnko, do ziarnka …. oby było ich jak najwięcej.

[eldoopa]

Pewnego razu trafiłem tam, akurat kiedy wycieczka zwiedzała wnętrze i udało mi się cyknąć fajną fotkę:

[buba]

"Ostatnio za grant uzyskany z programu "Działaj Lokalnie” udało się nam ogrodzić świątynię, przygotowaliśmy też tablicę informacyjną o wsi Bystre i tutejszej cerkwi oraz zaplanowaliśmy wydanie folderu"

no to podstawowe czynnosci ochrony zabytkow juz wykonane i faktycznie cerkiew jest przygotowana do przetrwania zimy teraz tylko wyznakowac jakis szlak cerkiewny i postawic kase z biletami za ogladanie dla turystow i bedzie git..

[vm2301]

No wiesz Bubo, zależy wszystko od tego jak wysoki to grant był.
Zakładam, że niewystarczający by zrealizować choćby wstępny etap remontu który sugerujesz.

Poza tym to są celowe projekty, więc pewnie dostali w ramach jakiejś promocji zrównoważonej turystyki.

A kasę od lokalnych włodarzy jak piszą wsadzili w dach.

[buba]

A kasę od lokalnych włodarzy jak piszą wsadzili w dach.

jesli tak to ok... ale tego elementu sie nie doczytalam..

a zwykle tak jest ostatnimi czasy ze jak gmina pozyska kase na remonty to zaczyna od wystawienia plotu i tabliczek informacyjnych, no i turystycznej promocji bo to teraz najmodniejsze.. najgorsze ze tez czesto na tym sie konczy..

troche inaczej jest jak remont zabytku robia jakies grupy pasjonatow tak jak remonty cmentarzy w niskim czy prowizoryczne to fakt, ale na miare srodkow remonty cerkiewek na roztoczu.. wtedy wiecej jest dzialania a mniej pary w gwizdek i rozglosu medialnego..

[vm2301]

Taki znak czasów chyba, że każda teraz wioska wachlarz folderów mieć musi.

Co do środków na remonty, to myślę sobie, że zadbanie o rozgłos jest celowe, bo przecież dzięki temu można pozyskać sponsorów.
A wiem z własnego doświadczenia, gdy namawiałem pewną osobę na wsparcie finansowe to widząc "surowy" wycinek papieru z numerem konta (bodajże chodziło o koniki polskie z Radziejowej) a zaraz jakis kolorowy folder zaś potencjalny sponsor zainteresował sie bardziej tym drugim

No i powtarzam, by pamiętać o "celowym" charakterze przyznawanych grantów z różnych funduszy, bo swobodnie dysponować takimi pieniędzmi nie można.

Więc jeśli mamy kasę na promocję lokalnych atrakcji, to się takie pierdoły drukuje...szczególnie gdy alternatywą jest nie wydanie pieniędzy na nic

[vm2301]

...postępy widać coraz większe

Zabytkowa cerkiew w Baligrodzie ma nowy dach

Krzysztof Potaczała

Jeszcze niedawno wróżono jej upadek, a dziś na nowo zaczyna świecić dawnym blaskiem. Cerkiew greckokatolicka w Baligrodzie ma nowy dach, zabezpieczono także część murów. Kolejne prace konserwatorskie – w przyszłym roku.

Cerkiew w Baligrodzie z nowymi, lśniącymi kopułami.

(FOT. ARCHIWUM)

- To, co zrobiliśmy do tej pory, było możliwe głównie dzięki dotacji z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego – mówi Piotr Ostrowski ze Stowarzyszenia na rzecz Ratowania Cerkwi w Baligrodzie. – W 2009 roku wyniosła ona 500 tysięcy złotych. Uratowaliśmy kopuły, naprawiliśmy dach i położyliśmy na nim nową blachę. Udało się ponadto wzmocnić część murów i stropy w dwóch zakrystiach. To również zasługa zwykłych ludzi, którzy przekazali swoje pieniądze na remont.

Stowarzyszenie złożyło do MKiDN kolejny wniosek o dofinansowanie prac przy zabytkowej cerkwi. Jeśli zostanie zatwierdzony, roboty konserwatorskie ruszą pełną parą. Do zrobienia jest jeszcze ogrom.

– Trzeba między innymi zabezpieczyć mury zewnętrzne i je otynkować, a także wstawić okna – wyjaśnia Ostrowski. – To warunek, byśmy mogli przystąpić do prac w środku świątyni.

Przez dziesiątki lat opuszczona po wojnie cerkiew była regularnie dewastowana. Najsmutniejsze, że zniszczono cenne polichromie na ścianach. Ich odtworzenie będzie nie lada problemem. W ogóle nie ma pewności, czy którąkolwiek uda się zrekonstruować.

Tak czy owak, baligrodzka cerkiew ma w przyszłości świecić pełnym blaskiem.

– Nam nie chodzi o sam remont, ale o to, żeby świątynia spełniała funkcję użytkową – tłumaczy Jarosław Tomaszewski, prezes Stowarzyszenia na rzecz Ratowania Cerkwi w Baligrodzie. – Powinna powstać instytucja, która ten obiekt utrzyma i wypełni treścią.

Pomysły są różne: muzeum, forum kultury Karpat, centrum dialogu chrześcijan różnych obrządków. – Cały czas dyskutujemy, jeszcze nie podjęliśmy ostatecznej decyzji – mówi Piotr Ostrowski.

Zapewne w cerkwi mogłyby się odbywać nabożeństwa. Nie te codzienne, może nawet nie co niedzielę (z tej prostej przyczyny, że w okolicy mieszka garstka grekokatolików), ale raz na jakiś czas – na pewno.

Cerkiew greckokatolicka pw. Zaśnięcia NMP w Baligrodzie - wzniesiona w 1829 r. z Fundacji Onufrego Karsznickiego. Wymurowana z kamienia pobieranego z płynącej przez Baligród rzeki Hoczewki oraz z pobliskiego kamieniołomu. Kolejne warstwy łączone były zaprawą wapienną z domieszką odchodów bydlęcych i kurzych jaj. Po roku 1947 wyposażenie świątyni zniszczono bądź skradziono. Przez wiele lat był w niej magazyn chemikaliów.

przeklejone z:

http://www.nowiny24.pl/apps/pbcs.dll...ZADY/444281047

[Basia Z.]

...postępy widać coraz większe



przeklejone z:

http://www.nowiny24.pl/apps/pbcs.dll...ZADY/444281047

Teraz taka obita blachą wygląda jak cerkwie na Ukrainie.

B.

[WUKA]

To bardzo dobra wiadomość.Przez wiele lat mijałam ten obiekt z bólem serca!