Dobra książka o UPA i Akcji Wisła

[lucyna]

W roczniku "Kresy Południowo-Wschodnie 2004" ukazał się ciekawy artykuł Zbigniewa Palaski "Czy konieczna była akcja "Wisła". Moim zdaniem powinna to być lektura obowiązkowa dla przewodników, gdyż Autor w sposób rzetelny przedstawia kwestię wysiedleń, które tak naprawdę rozpoczęły się układem z dnia 9 września 1944 r. Analizuje konsekwencje polityczne, ekonomiczne, narodowościowo-demograficzne akcji "Wisła". Praktycznie co dzień spotykam się w pracy z pewnymi lukami w wiedzy gości ,których obsługuję. Wiedzą, że była wojana ukraińsko-polska, że odbyła się deportacja Ukraińców ale nikt nie wie o umowie o tzw. wymianie ludności.
"Dnia 9 września 1944 r. Polski komitet Wyzwolenia Narodowego zawarł układ z rządem Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej w "sprawie przesiedlenia ludnosci ukraińskiej z terytorium Polski do USRR i obywateli polskich z terytorium USSR do Polski"..."Zawarty układ przewidywał dobrowolność przesiedleń, które miały się rozpocząć 15 pażdziernika 1944 r., a zakończyć według pierwotnego terminu 1 lutego 1945 r.Nie został on dotrzymany i ostatecznie, po wielu zmianach, ustalono zakończenie akcji przesiedleńczej na 15 czerwca 1946 r.
W okresie od połowy października 1944 r do połowy czerwca 1946 r. z Polski wyjechało 480.618 osób narodowości ukraińskiej (122.450 rodzin). Wśród tej liczby znajdowało się co najmniej 70.000 Łemków.
Należy podkreślić, iż zasada dobrowolności była często łamana przez władzepolskie,które rozmaitymi środkami nacisku administracyjnego, starały się skłonić ludność ukraińską do wyjazdu. Trzena jednakże zauważyć i to,że przesiedleniom stanowczo przeciwstawiała się OUN i jej oddziały zbrojne UPA. "