I wojna światowa w Bieszczadach

[Leuthen]

Coś ruch w wątku zamarł, a szkoda - I wojna światowa to chyba najtragiczniejsza karta w dziejach Bieszczad... Żeby trochę rozruszać temat, wrzucę ciekawe moim zdaniem informacje, do jakich dotarłem wczoraj.

Otóż jak zainteresowani tematem wiedzą, w latach 1914-1915 w Karpatach najbardziej pożądanymi przez Rosjan obiektami terenowymi, które chcieli zdobyć, były przełęcze - nimi chcieli bowiem przepychać carskie imperium... Największe znaczenie miały trzy przełęcze: Dukielska, Łupkowska i Użocka. Wielokrotnie toczyły się o nie krwawe walki, których efektem były cmentarze wojenne z setkami żołnierskich mogił (np. w pobliżu Przełęczy Użockiej był/jest? cmentarz, na którym pochowano 2000 poległych). Te 3 przejścia były najdogodniejsze, ale przełęczy w Karpatach - jak to w górach - nie brakuje. Problem w tym, że nie każda nadaje się np. do przeprawiania artylerii, taborów itd.

Przeglądając wczoraj mapę dołączoną do monografii niemieckiego 46 Pułku
Piechoty (skala ok. 1: 200 000) zauważyłem, że Niemcy zaznaczyli na niej następujące beskidzkie przełęcze [podaję w brzmieniu oryginalnym, niemieckim, idąc z zachodu na wschód]:
- Wysowa-Paß
- Dukla-P.
- Łupków-P.
- Ruszka-P.
- Uscoker-P.
- Vereczke-P.
- Beskid-P.
- Wyszkower-P.
-Jablonica-P. (Tartaren-P.)

Część z tych przełęczy znajduje się w Beskidzie Niskim, część w Bieszczadach, część w Karpatach Wschodnich - na terenie Ukrainy. Myślę, że nikt nie powinien mieć trudności w zidentyfikowaniu w/w przełęczy i połączeniu ich z polskimi nazwami.

Jak sądzicie, co zadecydowało, że autor owej mapy z niemieckiej książki umieścił akurat te (oczywiście poza 3 wymienionymi najdogodniejszymi przejściami) a nie inne przesmyki?


PS Wiem, że w "Pierwszej wojnie światowej w Karpatach" pod red. Olszańskiego są wymienione karpackie przełęcze, ale zależy mi na tym, abyście to Wy się wypowiedzieli

[pablo]

W wolnej chwili ponownie sięgnę do Olszańskiego, ale być może przyczyną w/w sytuacji jest to, iż właśnie tam walczyli Niemcy z Armii Linsingena, posiłkujący wojska austriackie w Bieszczadach?

[Leuthen]

Przeglądałem sobie niedawno mapy stanowiące załączniki (Beilage) do publikacji "Oesterreich-Ungarns letzter Krieg" (dokładniej do jej I i II tomu), wydawanej w latach 30. XX w. w Wiedniu. Są zaznaczone (oczywiście dość ogólnie) pozycje poszczególnych dywizji austro-węgierskich, niemieckich i rosyjskich w Karpatach - m.in. w Bieszczadach. Ciekawe są nazwy miejscowe (np. zamiast Otryt - "Odryt"). Generalnie można zidentyfikować miesiąc po miesiącu, na jakich odcinkach walczyły jakie dywizje i gdzie przebiegała linia frontu.

[żubr]

Przeglądałem sobie niedawno mapy stanowiące załączniki (Beilage) do publikacji "Oesterreich-Ungarns letzter Krieg" (dokładniej do jej I i II tomu), wydawanej w latach 30. XX w. w Wiedniu. Są zaznaczone (oczywiście dość ogólnie) pozycje poszczególnych dywizji austro-węgierskich, niemieckich i rosyjskich w Karpatach - m.in. w Bieszczadach. Ciekawe są nazwy miejscowe (np. zamiast Otryt - "Odryt"). Generalnie można zidentyfikować miesiąc po miesiącu, na jakich odcinkach walczyły jakie dywizje i gdzie przebiegała linia frontu.

Te nazwy wynikają z tego, że któremuś CK mapiście tródno było wymówić badź też przekręcił te poprawne.

Do książek gdzie można poszukać pewnych informacji o I WŚ i Bieszczadach dodał bym jeszcze: August Krasicki, Dziennik z kampanii rosyjskiej 1914-1926 Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa 1988.