Ogniomistrz Kaleń

[Łapi]

Szkoda, że temat umarł śmiercią naturalną ....

Któż nie czytał tej powieści. Ja pierwszy raz czytałem powieść Gerharda w latach 70-tych. Była to wówczas jedna z nielicznych pozycji opisujących te trudne czasy.
Powieść jest niezle napisana i czyta się ją świetnie. To jedyna jej zaleta.
Niestety, jest to przykład tendencyjnej i kłamliwej propagandy komunistycznej.

Gerhard celowo wrzucił do jednego worka zbrodnie UPA i walkę takich organizacji jak NSZ czy WiN, przedstawiając w ten sposób walkę niepodległościowego podziemia w kategoriach zbrodni ludobójstwa i pospolitego bandytyzmu.

Np. opisana w powieści Gerharda śmierć Żubryda nie ma nic wspólnego z prawdą.
Majora Żubryda oraz jego ciężarną żonę Janinę Żubryd (z d. Praczyńska) zamordował Jerzy Vaulin ps. "Bronek" w lesie pod wsią Malinówka (gm. Haczów, powiat Brzozów) strzałami w tył głowy.

Jerzy Vaulin, ur. w 1926 r w Warszawie, w okresie wojny działał w Szarych Szeregach, a następnie był żołnierzem AK. Po wojnie został agentem UB, a następnie członkiem oddziału mj. Żubryda.

Jerzy Vaulin jest z zawodu reżyserem filmowym. Pracował w Zespole Filmowym "TOR", robiąc głównie propagandowe filmy o wojsku. Obecnie jest na emeryturze, pracuje dorywczo jako dziennikarz i mieszka w stolicy.
W latach 1999-2002 przed Sądem Okręgoym w Krośnie odbył sie proces J. Vaulina o zabójstwo małżeństwa Zubrydów. VAulin nie został skazany z powodu przedawnienia karalności tych czynów. (na podstawie: W. Basak, Rzecz o majorze Antonim Żubrydzie, Krosno 2008, s 162)

A swoją drogą polecam w/w książkę. Jest to monograficzna praca naukowa, oparta na aktualnie dostępnych źródłach. Książka zawiera wiele cennych danych takich jak kompletny skład osobowy Samodzielnego Batalionu Operacyjnego NSZ "ZUCH" majora Antoniego Żubryda, (który Gerhard nie wiedzieć czemu nazywa oddziałem "Serca Gorejącego", mimo, że oddział nigdy takiej nazwy nie posiadał). Ponadto można tam znaleść relacje naocznych świadków, zdjęcia małżeństwa Zubrydów zrobione przez UB już po zabójstwie itp.

Nie znalem tej wersji śmieci Żubryda, ciekawe, poszukam tego źródła.

Co do jakości powieści Gerharda, to można się zgodzić, że to literacka wizja, nie historyczna. Na plus zaliczałbym jej to, że dzięki niej temat ukraińskiego podziemia nie byl całkowicie nieznany w czasach PRL. Ja dzięki niej w ogóle cokolwiek wiedzialem, bo innych źródeł po prostu nie było. Jak potępiacie tę książkę, to robicie to z dzisiejszych pozycji, a trzeba pamiętac, że to był mocno cenzurowany temat. Może inaczej, celniej. Tematu publicznie nie było. Jak ktoś chodził po Bieszczadach za PRL to się mógl dowiedzieć że Mysłinski wydał "Strzały pod Cisną" i Gerhard swoją. I coś tam o Birczy. I koniec. Wobec mnogości źródel jakie uwolnione spoleczenstwo wydało po 1989 roku, te publikacje giną, ale to były filary owczesnej wiedzy zniewolonego społeczenstwa. I praca Gerharda, jak sam przyznawał, bo czytalem jego wywiady, też była zniekształcona. Ale się ukazała i w zasadzie - nie faktami a przekazem oddaje to co tam się działo. Trochę górnolotnie na koniec .