Skończyłam ostatnio czytać książkę Chrina. Jest to książka o życiu partyzanta, o życiu w podziemnym bunkrze. Odkryta zostaje cała konspiracja. Tło polityczne mimo, że przewija się przez całą książkę jest przedstawione w sposób lekki, może nawet i uniwersalny, jest po prostu tłem a nie myślą przewodnią. Uniwersalny, bo można cokolwiek wstawić zamiast słowa "bolszewik" i "ukraina" i uzyskamy obraz z życia jakiejkolwiek kosnspiracyjnej partyzantki wierzącej w niepodległość swojego narodu. czyli bardziej skupiamy się na życiu w bunkrze niż na walce upa z bolszewikami. myślę, że powody ku temu są dwa: raz że jest to pisane przez Chrina w formie pamiętnika, zatem ku zasadom konspiracji nie powinien wyjawniać ważnych informacji politycznych (gdyby ważne informacje przedostały się w ręce wroga mogłyby narobić wiele kwasu) a dwa, że akcja dzieje się zimą czyli w czasie gdy upowcy woleli przeczekać ten okres np. w takich bunkrach w lesie.

Postacie upowców z bunkra przedstawione są pozytywnie, jako osoby ciepłe, rodzinne, przestrzegające różnych świąt i obyczajów, które to starają się pielęgnować w bunkrze. O ile dobrze pamiętam, połowa bunkra to Łemkowie (3 osoby) i Bojkowie (2 osoby). Główną bohaterką jest (obok Chrina) wist. Tetiana -Łemkini. Często wspomina ona o swojej łemkowskiej rodzinie, o dzieciństwie, śpiewa pieśni i przenosi do bunkra rodzinne tradycje, trzyma całą kobiecą pieczę nad bunkrem. Jest narzeczoną innego sotennego o którym wspomina i który też mieszka w jakimś bunkrze hen daleko od niej. Wszyscy snują wspólne marzenia o wolnej Ukrainie, jak będzie ona wyglądała w przyszłości. książka ma więc bardziej charakter nostalgiczny.

Niejasne jest tylko podejście do walki. Wszak wiadomo, że upowcy stosowali mocno wschodnie metody walki. W książce zaś piszą że wręcz brzydzą się takim zachowaniem (zganiają wszystko na bolszewików). Cytat z Chrina: "naród rosyjski cechuje także okrucieństwo, dzikość, perfidność, bandytyzm, arogancja, gwałt, podstęp, kłamstwo itd. Weźmy na przykład coś takiego: kto widział, żeby martwemu żołnierzowi wyłupywać oczy, odcinać nos i uszy a potem przywiązawszy go do końskiego ogona włóczyć po okolicy? Oni tak postępują nie tylko z naszymi powstańcami ale też swojemu (...) mówiąc że zrobili to powstańcy. Tak postępuje podstępna i okrutna dzicz."

Jest wzmianka, że druga część (choć chronologicznie pierwsza) wspomnień Chrina ukaże się niebawem i akcja jej będzie się już w całości działa w Zakerzońskim Kraju (dla niewtajemniczonych: Chrin był dowódcą jednej z sotni upa na Łemkowszczyźnie), w tej są tylko krótkie wzmianki np. o Chryszczatej, Jabłonkach, Zawadce Morochowskiej i inne.