Relacje ostatnich świadków są ciekawe ale nie zmienią faktów podstawowych. Na długo przed wojną przywódcy różnych odłamów nacjonalizmu ukraińskiego pozostawali na usługach szefa Abwehry Canarisa. Hitlerowcy w wypadku zajęcia w roku 1939 ziem od Bugu po Zbrucz mieli przygotowany plan wywołania powstania przy pomocy nacjonalistów ukraińskich. Polacy i Żydzi mieli zostać wymordowani w pierwszej fazie powstania, a następnie miało powstać marionetkowe państwo ukraińskie. Wejscie wojsk sowieckich 17 września przekreśliło natychmiastową realizację tego planu. Fakty te potwierdzają dokumenty z procesu norymberskiego. Dalszy przebieg wojny przesunął koszmar ludności polskiej do wiosny 1943, kiedy to zaczęło się masowe wycinanie ludności polskiej we wsiach. W oddziałach siekierników także przy dobijaniu rannych brały udział osoby nieletnie urodzone około 1930 roku. Ktoś z was zna ich relacje ?