Koniec odpoczywania i spacerowania. Po wycieczkach do Burkutu i na Pop Iwana czas kontynuować podróż dookoła Czarnohory. Dzisiaj będziemy objeżdżać Czarnohorę od południa, czyli jedziemy na Stoha. Na pożegnanie kwatery odwiedzam tutejszy przybytek, w którym można też coś poczytać.







Początek podejścia jest całkiem sympatyczny. Droga Mackensena, która w Górach Hryniawskich była zniszczona i zdeformowana), tutaj jest w doskonałym stanie. Miejscami zachowały się lub zostały odnowione odcinki brukowane. W stromych miejscach drogę poprowadzono obszernymi serpentynami, tak, że da się wyjechać rowerem nawet z sakwami.







Na wysokości ok. 1500 m mijamy opuszczone budynki straży granicznej. Obok stoi ciągnik gąsienicowy, który służy do utrzymywania zaoranego pasa przygranicznego.





Kawałek wyżej wieża obserwacyjna pod górą Rogi i po chwili docieramy do granicy. Na wieży dzisiaj pusto; ślady opon sugerują, że strażnicy jechali tu dzisiaj na motocyklu. Po prawej ukazuje się Pop Iwan, przed nami Stoh – miejsce dawnego styku trzech granic, tzw. triplex. To jeden z ważniejszych punktów na naszej trasie. Jedziemy na zachód wzdłuż granicy przeważnie tuż przy drutach „sistiemy”. Rzeczywisty przebieg drogi nie pokrywa się z jej obrazem na żadnej mapie, ale też niewiele od nich odbiega. Na stromych i zalesionych szczycikach granicznych nie ma zaoranego pasa i zasieków „sistiemy”, jest prowadzona trawersem po północnych stokach i tak też się poruszamy.







W końcu docieramy na przełączkę między Radułem a Stohem. Pod Stohem zaorany pas i zasieki również nie idą przez wierzchołek, lecz w odległości 200-300 m na północ od grzbietu. Taras, który pilotował nasze zgłoszenie do wojsk granicznych ostrzegał, żeby nie tylko nie przekraczać granicy, ale i nie wchodzić poza zaorany pas. Czy nie uda nam się dotrzeć na „triplex”? Głównym grzbietem Czarnohory, aż do Stoha przebiegała przed II wojną św. granica polsko-czechosławacka. Dziś przebiega tędy granica województw oraz podział zwierzchności między formacjami wojskowymi, strzegącymi granicy. Odcinek wschodni należy do „прикордонного загону” w Czerniowcach a odcinek na zachód od Stoha do prikordonnogo zagonu w Mukaczewie. I ci z Czerniowiec orzą i bronują swoją część a ci z Mukaczewa jakby mniej. Czyli po przejściu na Zakarpacie już nie ma oranego pasa i drutów. A jak nie ma, to …. to da się dojść na Stoha nie przekraczając sistiemy. Ja zostaję z rowerami na przełączce, Michał idzie na górę. Nie mija pół godziny, gdy wraca ze zdjęciami ze szczytu.