Hnitessa, czyli wizyta na południowym krańcu II Rzeczypospolitej

[Wojtek Pysz]

Szukamy krańca Rzeczypospolitej

Wędrówka piesza rozpoczyna się od wejścia na tytułową Hnitessę. Nazwa szczytu przez jednych pisana jest przez dwa „s” (tak, jak tutaj), przez innych przez jedno „s” – Hnitesa. Hnitessa była to przez kilkaset lat najbardziej na południe wysunięty szczyt w Polsce. Gdzieś w jego okolicy znajdował się trójstyk granic: Polski, Węgier i Mołdawii (w uproszczeniu), zwany też Rozrogami Wincentego Pola, według którego miał tam być kamienny słup (lub kilka słupów) z wyrytymi literami FR, tzn. Fines Reipublicae (Krańce Rzeczypospolitej). Nie jest pewne, czy w opisywanym miejscu Pol był osobiście. Słupów tych jednak nikt nie znalazł, choć wielu szukało.
Nieużytkowane tory stają się niekompletne. Wzdłuż nich wielkie ciągniki ściągają ścięte drzewa. Nieco wyżej nikną, zasypane osadem naniesionym przez wodę.


Idziemy wzdłuż doliny potoku Boului. Droga transportu drewna już się skończyła.


Aby na pewno zaliczyć WincentoPolowe Rozrogi, udaliśmy się nie wprost na Hnitessę, lecz na współczesny „dzióbek” granicy rumuńsko-ukraińskiej, leżący w grzbiecie głównym Karpat pomiędzy Kreczelą (rum. Jupania) a Hnitessą (rum. Ignatassea). Miejsce to na mapach rumuńskich opisane jest „Fata Boului” a na mapach wydanych w innych krajach „Fata Banalui”. I właśnie doszliśmy. Obecnie stoi tu ukraiński (dawniej radziecki) słupek graniczny nr 543.


Schodzimy przecinką graniczną. Zgodnie z zaleceniami rumuńskich pograniczników, których siedzibę w Viseu de Sus w odwiedziliśmy wczoraj, staramy się iść wzdłuż granicy, raczej dwa metry po stronie rumuńskiej.


Być może rozrogi były właśnie tu, na bezimiennym, skalistym wzniesieniu, na którym obecnie stoi ukraiński (dawniej radziecki) słupek graniczny nr 542.


Do rozrogów pretenduje również górka ze słupkiem nr 541. Na ostatnim planie widoczne kopuły dawnej radzieckiej bazy radarowej na Tomnatyku, zwane „pieczarkami”
(http://forum.bieszczady.info.pl/show...l=1#post146134).


Tutaj Janusza bardzo polubiły muchy.


Do wyboru mamy też kolejną górkę ze słupkiem nr 539.


A to już Hnitessa. Pierwszy wylazł tam Janusz …


… i robi zdjęcia nadchodzącym maruderom.


Schodzimy z Hnitessy. Na ostatnim planie po lewej skałka Baba, według legendy zamarznięta na kamień Hucułka z Hryniawy, która ubrana w 12 kożuchów już w marcu udała się z owcami na wypas.


Ok. 19-tej wybieramy miejsce na biwak pod Palenicą. W odległości 3 minut znajdujemy też wydajne źródełko.