
Zamieszczone przez
Marcin Jachimowicz
Omawiany czyn może być popełniony zarówno w postaci dokonania, usiłowania, jak i przygotowania, którego karalność przewiduje § 2 art. 49 a k.w. Usiłowanie popełnienia czynu z art. 49 a § 1 k.w. możliwe jest na zasadach ogólnych. Usiłowanie dokonania komentowanego wykroczenia stanowi czyn sprawcy, który w zamiarze nielegalnego przekroczenia granicy państwowej wchodzi na znajdujący się w polskim porcie statek obcej bandery. Nie sposób natomiast uznać za usiłowanie dokonania wykroczenia opisanego w art. 49 a § 1 k.w. zachowania polegającego na udaniu się pociągiem w kierunku granicy państwowej. Sam fakt jazdy pociągiem w kierunku granicy nie stanowi jeszcze usiłowania jej przekroczenia z uwagi na brak elementu bezpośredniości. Nie można bowiem uznać za działanie bezpośrednio skierowane ku urzeczywistnieniu zamiaru sytuacji, gdzie pomiędzy tym działaniem a realizacją wykroczenia zalega jeszcze długa droga, zarówno w pojęciu dosłownym, jak i czasowym. Stanowi natomiast bezprawne usiłowanie jazda pociągiem relacji międzynarodowej bez wymaganych dokumentów uprawniających do przekroczenia granicy, po minięciu ostatniego przystanku przed granicą4.
Poważny problem interpretacyjny na gruncie omawianego przepisu budzi rozgraniczenie karalnego przygotowania od usiłowania. Jako czynności przygotowawcze, wypełniające ustawowe znamiona wykroczenia o którym mowa w art. 49 a § 2 k.w., na podstawie poglądów zarówno doktryny, jak i orzecznictwa traktować należy m. in.: zbieranie informacji np. o dogodnym miejscu i czasie przekroczenia granicy, o sposobie jej ochrony, o stanie zabezpieczenia granicy, nawiązanie kontaktu z osobami mieszkającymi po drugiej stronie granicy, przygotowanie odpowiedniego ubrania, dokumentów, a także przedmiotów i narzędzi pomocnych przy nielegalnym przekroczeniu granicy (ponton, latarki, noktowizory). W przypadku zaś, gdy sprawca przedsięweźmie którąkolwiek z powyższych czynności, a ponadto uda się w kierunku granicy RP z zamiarem jej nielegalnego przekroczenia i zbliży się do niej na odległość umożliwiającą mu realne warunki do dokonania ustawowych znamion omawianego wykroczenia, będziemy mieli do czynienia z usiłowaniem dokonania.