Przełęcze w Karpatach Wschodnich - Toruńska vel Wyszkowska
Cytat:
Zamieszczone przez
Wojtek Pysz
To jest koń miejscowy i wie co mówi:-) Ja uzupełnię poglądy konia bardziej namacalnymi argumentami
Jaki koń jest - każdy widzi, a tablice informacyjne stoją jak byk. Pytanie tylko, kiedy Ukraińcy (Ruscy?) je ustawili? Kiedy rozdzielili synonimiczne nazwy, przenosząc "Wyszkowską" na pn-wsch. od Wyszkowa na siodło (931 m) pod Bahońką na trasie R-21? Chyba zrobili to nie tak dawno, aby bezkrytycznie implementować do polskiego nazewnictwa.
Cytat:
Zamieszczone przez
Wojtek Pysz
z niektórych tekstów przedwojennych polskich turystów (a nawet opisów w przewodnikach) można wywnioskować, że Wyszkowska=Toruńska. Ale powojenni turyści też różne rzeczy opowiadają ...
Nie wątpię, Wojtku, że wiesz jak było i jak jest z nazwą tej podwójnie granicznej przełęczy m-y Bieszczadami i Gorganami. Przypomnę jednak, że "Przełęcz Wyszkowska=Toruńska" nadal jest nazwą przełęczy granicznej, wymienianą expressis verbis synonimicznie w przewodnikach H. Gąsiorowskiego (1935), J.Gudowskiego (1997), D.Dyląga (2008] i G.Rąkowskiego (2020). W polskiej Wikipedii jednak zapomniano przywołać 3 w/w współczesne, a do ukraińskiej lokalizacji "Wyszkowskiej" odniesiono mylnie rosyjską informację o przekroczeniu właściwej granicznej Przełęczy Wyszkowskiej przez pododdziały Armii Czerwonej 18 października 1944 ("Войска 4-го УКРАИНСКОГО фронта, продолжая наступление, преодолели КАРПАТСКИЙ ХРЕБЕТ и, овладев перевалами Лупковским, Русским, Ужокским, Верецким, Вышковским, Яблоновским, Татарским") Przełęcz Wyszkowska – Wikipedia, wolna encyklopedia.
Odp: Przełęcze w Karpatach Wschodnich - Toruńska vel Wyszkowska
Cytat:
Zamieszczone przez
Tomnatyk
Jaki koń jest - każdy widzi, a tablice informacyjne stoją jak byk. Pytanie tylko, kiedy Ukraińcy (Ruscy?) je ustawili? Kiedy rozdzielili synonimiczne nazwy, przenosząc "Wyszkowską" na pn-wsch. od Wyszkowa na siodło (931 m) pod Bahońką na trasie R-21? Chyba zrobili to nie tak dawno, aby bezkrytycznie implementować do polskiego nazewnictwa.
Do Twoich argumentów dodam jeszcze trzy: mapa WIG pas 54 słup 37 Seneczów, widokówki ze schroniskiem na przełęczy Wyszkowskiej (które stało prawie na granicy), przedwojenny regulamin GOT.
Ale gdyby nie było różnych wariantów, byłoby nudnie. No i ten koń:-)
Na mapce https://ciekawe.tematy.net/strona/al...7fbb9f3df966be są już prawie wszystkie przełęcze. A Beskid Niski naprawdę należy do Beskidów Wschodnich. To już na poważnie, bez opinii konia.
Odp: Przełęcze w Karpatach Wschodnich - Toruńska vel Wyszkowska
Są to wszystko dowody źródłowe różnej wagi. Najistotniejsze, że "Przełęcz Wyszkowska" w polskim piśmiennictwie pojawia się dziesiątki razy w kontekście granicy m-y Bieszczadami i Gorganami. Po raz pierwszy bodaj w przewodnikach M. Orłowicza (1912 i 1914) - brak jej u A.Rehmana (ma "przełęcz Halinowiecką"). Używał jej od międzywojnia W. Krygowski (m.in. w jednym z opowiadań opisuje biwak przy cmentarzyku z nocnymi strachami). Jest oczywiście w przewodniku Szlakiem II Brygady (1937), którego treści turystyczne oprac. A. Lenkiewicz (używając z synem Stanisławem).
Przesunięcie jest stosunkowo świeżej daty. Stawiam na inwencję Ukraińców, lecz rugowali ją z głównego grzbietu Karpat zapewne też Rosjanie.
We współczesnej polskiej literaturze przewodnikowej stały trend utrzymywania "Wyszkowskiej" na głównym grzbiecie wododziałowym przerwał dopiero ostatnio G. Rąkowski (2022), uznając niefortunnie, że "Właściwa Przełęcz Wyszkowska leży dalej na pn". Najprawdopodobniej dostosował przekaz do aktualnej wersji ukraińskiej i rosyjskiej Wikipedii. Wcześniej (2014) zgodnie z wszystkimi polskimi autorami synonimował "Wyszkowska=Toruńska".
W Gorganach wymienia też (2014 i 2022) w głównym grzbiecie "Niemiecką Przełęcz" (1177 m) - w ślad za wykazami przełęczy wschodniokarpackich z Wikipedii ukraińskiej i rosyjskiej (inni polscy autorzy przewodników podają tam tylko "Niemiecką Polanę").
Przełęcze w Karpatach Wschodnich - Niemiecka Przełęcz
Cytat:
Zamieszczone przez
Wojtek Pysz
Co z tą Niemiecką Przełęczą? Przyjrzałeś się jej? W przewodniku D. Dyląga i na współczesnych polskich mapach Gorganów jest synonimowana z nazwą "Руський Путь". Chyba mylnie? Jest już mocna utrwalona w uzusie ukraińskim.
BTW Ostatnio natrafiłem w publikacjach Andrzeja Potockiego (1993, 2000, 2004) na "Przełęcz Solińską" - synonim Przełęczy nad Roztokami/Ruskiego sedla. Występuje chyba tylko u niego w ciekawym kontekście: "Po polskiej stronie [...], tuż przy granicy na wschód od drogi znajduje się zbiorowa mogiła Żydów słowackich rozstrzelanych tu przez hitlerowców w czasie II wojny światowej. [...] Jest zarośnięta świerkowym młodnikiem". Może wie ktoś coś więcej na ten temat?
Odp: Przełęcze w Karpatach Wschodnich - Niemiecka Przełęcz
Cytat:
Zamieszczone przez
Tomnatyk
Co z tą Niemiecką Przełęczą?
Nie kojarzę tej nazwy ....
Odp: Przełęcze w Karpatach Wschodnich - Niemiecka Przełęcz
Cytat:
Zamieszczone przez
Wojtek Pysz
Nie kojarzę tej nazwy ....
Szkoda. A tak dobrze przyswajałeś przesunięcie przez Ukraińców nazwy "Przełęcz Wyszkowska" ...
