Zagadki z cerkwią w tle ...

[LoneCavalier]

Wielkie dzięki. Teraz sprawa jest klarowna.

Nie znalazłem też przykładów dwóch innych typów cerkwi łemkowskich, mianowicie:
północno - zachodni - obecność wieży od strony zachodniej i trzech namiotowych dachów z hełmami ponad wszystkimi komponentami cerkwi, zbudowanymi na planie czworoboku; dzieli sie na warianty:
- starszy (klasyczny typ cerkwi łemkowskiej): szersza nawa, zróżnicowana wysokość trzech członów, wieża usytuowana w zachodniej części babińca (ale może zajmować całą jego powierzchnię), wieże baniaste
- młodszy: nawy i babińce są wydłużone, pojawia się zakrystia

powszechny (schyłkowy) - koniec XVIII i XIX w. - dachy dwuspadowe, przykryte baniastymi hełmami nad nawą i prezbiterium, we wnętrzu stropy są płaskie

Jakie moglibyście w Biesach podać flagowe przykłady powyższych trzech typów/podtypów?


Zastanawia mnie jeszcze czy można wskazać jakieś przewodnie i bardzo wyraziste różnice między cerkwiami bojkowskimi a łemkowskimi?

Spotkałem się z takim zestawieniem jak poniżej. Czy uznalibyście je za w pełni prawidłowe i pełne?

Różnice między architekturą bojkowską (Bieszczadów) a łemkowską (Beskidu Niskiego).
- łemkowskie mają bardziej szpiczaste i chudsze kopuły, łamane w pionie wielokrotnie
- dzwonnica - bojkowskie (są dwa typy bojkowskich: wieżowy i bezwieżowy) w typie bezwieżowym (przeważający) mają oddzielną dzwonnicę niewkomponowaną w bryłę cerkwi, łemkowskie mają wieżę-dzwonnicę przed babińcem (jako odrębną budowlę w linii wejścia do cerkwi)
- w bojkowskich: wokół budowli zadaszenie wsparte na wysuniętych belkach zrębu - rysiach (rysie - ozdobne, wystające belki zrębu)

[Wojtek Pysz]

Nie znalazłem też przykładów dwóch innych typów cerkwi łemkowskich, mianowicie:
północno - zachodni [....]
- starszy
- młodszy
powszechny (schyłkowy)
Jakie moglibyście w Biesach podać flagowe przykłady powyższych trzech typów/podtypów?

Oj, to chyba chodziłeś po górach z zamkniętymi oczami
Wariant starszy: Powroźnik (chyba najstarszy), Świątkowe obie, Rychwałd, Pętna, Śnietnica, Tylicz, Czarna, Bielanka, Krempna, Wysowa, Muszynka, Wołowiec i parę innych a na Słowacji Bodrużal, Prikra, Mirola i parę innych. Czyli to są te najnajnajbardziej klasyczne cerkwie łemkowskie. Sporym błędem jest próba znalezienia ich w Bieszczadach Młodszy to: Piorunka, Milik, Bałucianka, Leszczyny, Bartne, Berest, Jastrzębik, Hańczowa i parę innych a na Słowacji Hunkovce i pewnie coś jeszcze. Też nie szukaj w Bieszczadach. A, jeszcze typ schyłkowy, czyli taki trochę „popsuty”: Zdynia, Polany, Złockie, Czyrna i coś tam jeszcze.
Może w którymś przypadku nie trafiłem, ale znaczna większość powinna się zgadzać.
I większość z nich znajdziesz w tych zagadkach. Oczywiście, bez "klasyfikacji brykowskiej".

Zastanawia mnie jeszcze czy można wskazać jakieś przewodnie i bardzo wyraziste różnice między cerkwiami bojkowskimi a łemkowskimi?

Ja mam taką praktyczna radę: Pojedź do Smolnika nad Sanem i obejrzyj dokładne cerkiew. Ze wszystkich stron. Przy okazji zrób zdjęcia i notatki. Potem zrób to samo na przykład w Światkowej Wielkiej. I już nie będziesz musiał czytać czternastu opracowań.
Dla leniwych: można udać się do skansenu w Sanoku i obejrzeć cerkiew z Grąziowej i z Ropek.